Amsterdam Bewaar

'Geen cruiseboten in struinnatuur van Noorder IJplas'

Moet deze natuur weg voor cruiseboten? Dat zou zonde zijn, vinden bewoners van de Noorder IJplas
Moet deze natuur weg voor cruiseboten? Dat zou zonde zijn, vinden bewoners van de Noorder IJplas © Eva Plevier

Alsjeblieft, geen nieuwe terminal voor cruiseschepen in het ruigtegebied van de Noorder IJplas, pleit Bewonersvereniging Zijkanaal H. De bewoners van de woonarken willen de ijsvogels niet kwijt.

De afgelopen weken is de eventuele verplaatsing van de cruiseterminal regelmatig onder de aandacht geweest. Een drietal voorkeurslocaties is genoemd - de Coenhaven, de Nieuwe Houthaven en de Noorder IJplas - waarbij wethouder Van der Burg onlangs te kennen heeft gegeven dat zijn voorkeur uitgaat naar de Noorder IJplas.

Deze plas is een voormalige zandwinput die zich heeft ontwikkeld tot een waardevol natuurgebied, zoals in 2007 al uit een ecologisch onderzoek bleek. Daarom is de Noorder IJplas opgenomen in de Amsterdamse hoofdgroenstructuur en heeft hij als struinnatuur en ruigtegebied een recreatieve bestemming gekregen. Met hooglanders op de oostoever, vleermuizen in de lucht en nestelende ijsvogels nabij de plas.

Als die nieuwe terminal er moet komen, waarom niet ten koste van steenkool- en benzineopslag?

De put wordt al jaren minder diep gemaakt om de groei van meer waterplanten mogelijk te maken. In het zuiden is een vissluis aangelegd, waardoor de plas kan functioneren als kraamkamer van het Noordzeekanaalgebied.

Vrijkomende kades
Terwijl allerlei maatregelen worden bedacht om de stijgende toeristenstroom naar Amsterdam in te dammen, wordt blijkbaar wel vast­gehouden aan de enkele jaren geleden bij de Havenvisie vastgelegde wens om tot een uitbreiding van het cruisetoerisme te komen.

Als die nieuwe terminal er dan toch moet komen, kan dat dan niet beter ten koste gaan van steenkool- en benzineopslag? Dat wordt in elk geval minder, er zit geen toekomst meer in fossiele brandstoffen.

Kolengestookte energiecentrales worden gesloten. Waarom wordt voor een nieuwe cruisehaven dus niet gekeken naar het havengebied als zodanig en de ontwikkelingen die daar gaande zijn. Tussen de vrijkomende kades is vast wel een plekje te vinden voor de cruiseschepen.

Daar gaat in ieder geval ook minder verloren dan bij de Noorder IJplas. Alle grond die er sinds 2009 in gestort is, zou er weer uit moeten. De pogingen van Waternet om aan de Europese Kaderrichtlijn Water te voldoen is dan vergeefs geweest, de plas zoals hij is, houdt op te bestaan. De onlangs aangelegde vissluis blijkt weggegooid geld.

Dam tot Dam
De Structuurvisie 2040, die het gebied zag als metropolitane plek, zal moeten worden herzien. De Watervisie ook, een strandje op de noordoever van een havenkom is onzinnig. Het bestemmingsplan kan compleet overboord wanneer de natuurbestemming vervalt.

Is nog meer toerisme belangrijker dan het behoud van groen en leefbaarheid voor de stad? Gaat geld boven natuurbehoud en ecologie? En nog maar te zwijgen over de vervuiling die cruiseschepen veroorzaken.

Het zal duidelijk zijn dat vele bewoners aanzienlijke schade verwachten - in woongenot en financieel

En dan de snelfietsroute van Dam tot Dam. Eindelijk een goede verbinding voor het langzaam verkeer tussen Amsterdam en Zaandam, mooi langs het IJ. Straks wordt het beste deel geblokkeerd door een drukke cruiseterminal. De geplande afstandverkortende brug over de monding van het Zijkanaal H slaat nergens meer op, daar varen straks witte zeereuzen met zoenlippen hun afmeerbaai binnen.

Woongenot
Resteert de vraag wat verplaatsing van de terminal naar de Noorder IJplas betekent voor bewoners. Aan de westzijde van de plas wonen immers nog enkele honderden mensen in 63 woonarken aan de Zijkanaal H-weg.

De vraag is in hoeverre rekening wordt gehouden met het gegeven dat ligplaatsen voor woonboten als gevoelige bestemmingen dienen te worden aangemerkt. Het zal duidelijk zijn dat vele bewoners aanzienlijke schade verwachten - in woongenot en financieel door waardedaling van hun woning - als de cruiseterminal naar de Noorder IJplas wordt verplaatst.

Bovenstaande argumenten geven aan dat de Noorder IJplas niet als voorkeurslocatie en ook niet als de meest geschikte locatie kan worden bestempeld. Wellicht is het verstandig om (nieuwe) ontwikkelingen en in de afgelopen jaren gewijzigde zienswijzen ten aanzien van groei van toerisme, overlast, milieuvervuiling en natuurbehoud aanleiding te laten zijn voor een grondige heroverweging.