Amsterdam Bewaar

'Amsterdam lijdt onder verbod op kraken'

Sinds het kraakverbod zijn in Amsterdam honderden panden ontruimd en is het percentage socialehuurwoningen gedaald van 63 procent in 2011 naar 57 procent in 2016.
Sinds het kraakverbod zijn in Amsterdam honderden panden ontruimd en is het percentage socialehuurwoningen gedaald van 63 procent in 2011 naar 57 procent in 2016. © Mike Ottink

Het kraakverbod, dat precies zes jaar geleden werd ingevoerd, heeft een funeste uitwerking op de leefbaarheid van Amsterdam, betogen Harriet Bergman en Kim de Jong.

Net als in de aanloop naar de Nieuwmarktrellen in 1975 staat Amsterdam op een tweesprong. Een tweesprong tussen een stad van, voor en door iedereen, die diversiteit viert en beschermt. Of een stad gereduceerd tot pretpark voor de toeristen en de rijken, vol bakfietsen, koffietentjes, nutellawinkels en Airbnb's. Om te voorkomen dat wonen alleen nog voor de happy few mogelijk is, moeten we nu handelen!

Vandaag zes jaar geleden werd kraken verboden. De wet Kraken en Leegstand moest pandjesbazen stimuleren hun ruimtes niet nodeloos leeg te laten staan, op de woningmarkt zorgen voor voldoende betaalbare woonruimte en ­kraken overbodig maken.

Harriet Bergman

Actief binnen de actiegroep Recht op Stad

Pandjesbazen en ­speculanten zouden bij verzaken keihard aangepakt worden. Voor woningzoekenden geen reden meer om lege ruimtes over te nemen. Langdurige, onnodige leegstand zou er immers niet meer zijn. Onze conclusie is echter dat het kraken als stok achter de deur node wordt ­gemist.

Sociale cohesie
Sinds het kraakverbod zijn in Amsterdam honderden panden ontruimd en is het percentage socialehuurwoningen gedaald van 63 procent in 2011 naar 57 procent in 2016. Twee pandjesbazen zijn voor de rechter gebracht. Beide zaken zijn verloren door de woningzoekenden en gewonnen door de leegstandbrengers.

Naast leegstand draagt de zachte aanpak van huisjesmelkers, die via sites als Airbnb panden het hele jaar door illegaal shortstay verhuren, bij aan de woningnood. Wachttijden van meer dan tien jaar voor een socialehuurwoning zijn normaal.

Onbetaalbaar
Met name mensen aan de onderkant van de samenleving worden verdrongen. Natuurlijk waren er vroeger achterstandswijken. Maar daar waren wel sociale cohesie en betaalbare sociale huur. De wijken die nu worden opgeknapt, worden opgeknapt ten koste van de vroegere bewoners.

Zij verliezen hun contracten en worden, soms met kind en al, op straat gezet om plaats te maken voor koopwoningen. Doordat mensen worden ontworteld uit hun buurt, wordt eenzaamheid een steeds groter probleem. Bovendien wordt het voor een groeiende groep onbetaalbaar om af te reizen naar de binnenstad door de stijgende kosten van het openbaar vervoer.

Kim de Jong

Politicoloog en initiatiefnemer van de beweging Positief Links

Terwijl de gemeente claimt diversiteit en creatieve broedplaatsen te stimuleren, is het beleid gericht op het tegenovergestelde. De socialehuursector wordt afgebroken en plekken als De Olifant en De Slang worden overgeleverd aan de commercie.

Deze panden vervulden een cruciale functie, onder andere door leegstand en woningnood zichtbaar te maken. En door ruimte te bieden om te experimenteren met niet-kapitalistische manieren van leven.

Hard quotum
Met het kraakverbod zijn burgers een belangrijk pressiemiddel kwijt. Het stadsbestuur moet dit compenseren met een hard quotum van 45 procent socialehuurwoningen per wijk.

Nieuwbouw, ook binnen de ring, moet gericht zijn op minder dan modaal tot twee keer modaal. Ten derde is een aanpak nodig van Airbnb en huisjesmelkers. En als laatste redmiddel moet de stad kraken gedogen. Om de hulp van burgers in te roepen in de strijd voor een stad van, voor en door iedereen.