Buschauffeur is klappen beu

AMSTERDAM - Schelden, spugen en slaan. Agressie tegen buschauffeurs komt de laatste jaren vaak voor. Deze week doen de chauffeurs hun verhaal bij de vakbond.

''Als het zover komt dat er met elke rit een beveiliger mee moet rijden, ga ik vervroegd met pensioen,'' zegt buschauffeur Peter van Eerden.

28 jaar bestuurt hij bussen in en rondom Amsterdam. En er is veel veranderd. ''Het is heel simpel,'' zegt Van Eerden. ''Het openbaar vervoer is van heel goed naar heel slecht gegaan. Vroeger was de busrit een sociale aangelegenheid. Nu draait het totaal niet meer om de passagier.'' Hij twijfelt er niet aan waardoor dat komt: de privatisering.

Ook Lutz Kressin, bestuurder van FNV Bondgenoten, ziet een toename van problemen sinds de verzelfstandigingen. ''De busbedrijven bezuinigen door de marktwerking, en daar lijdt de sociale veiligheid onder.'' Zo zijn de dienstregelingen krapper en komen bussen komen vaker te laat, waardoor de passagier geïrriteerd raakt. Ook kampen de busbedrijven met personeelstekorten, wat tot stress en irritatie van de buschauffeur leidt.
Maar volgens het geprivatiseerde busbedrijf Connexxion kun je agressie niet wijten aan te krappe dienstregelingen. ''Het is een maatschappelijk probleem. Kijk naar het geweld tegen ambulancepersoneel en andere hulpverleners. De samenleving verhardt.'' Onderzoek van deze busmaatschappij laat een fikse stijging van agressie tegen zijn buschauffeurs in 2008 zien, ten opzichte van 2007. ''Met name de toename van mishandeling van onze medewerkers is onacceptabel,'' aldus Connexxion.

Volgens van Eerden ontstaat de meeste agressie door onenigheid over het vervoerbewijs en het aantal strippen. Hij voorziet dan ook dat de OV-chipkaart een deel van de problemen zal oplossen.

De agressieve passagier heeft overigens geen herkenbaar profiel. Van Eerden: ''Het kan iedereen en overal zijn, het is niet te voorspellen.'' Eergisteravond nog, stond er een groep 'bekakte hockeylui' op de bus van Van Eerden te wachten. ''Die hadden een slok te veel op en begonnen met hockeysticks tegen de deur te rammen. Dat verwacht je niet.''
Sinds gisteren kunnen buschauffeurs hun verhaal doen bij FNV Bondgenoten. De bond organiseert de meldweek om inzicht te krijgen in de omvang en aard van de problemen. Het 'zwartboek' wordt 30 maart aan de werkgevers gepresenteerd. En een tienpuntenplan met veiligheidsmaatregelen, zoals extra beveiligers en camera's op de busritten en trainingen in het omgaan met agressie.

Die trainingen vindt Van Eerden zonde van de tijd. ''Goed omgaan met agressie zit wel of niet in je karakter. Dat valt niet aan te leren.'' Door het gebrek aan aanbod van goed personeel worden nu ook (vaak jonge, onervaren) chauffeurs aangenomen die van nature niet goed met agressie omgaan, zegt hij.

En pantserglas? ''Dan gaat alle gezelligheid van deze baan verloren.'' (MIRA ZEEHANDELAAR)