'Moeder moet leven' met de moord op dochter

AMSTERDAM - ''Mijn moeder is geen gevaar voor de samenleving. Elke dag dat ze vastzit, is een dag te veel,'' zegt Jack Blank.  De kinderen van Ronnie J., de 83-jarige vrouw die haar zwaar gehandicapte dochter Dominique om het leven bracht, willen dat ze vrij komt. Justitie verzet zich daar ook niet tegen, maar ze mag voorlopig niet naar huis.

De rechtbank wees het verzoek om schorsing van het voorarrest af. Binnenkort wordt Ronnie vanuit het penitentiaire ziekenhuis in Scheveningen overgebracht naar de strafgevangenis. Op 26 maart beslist de raadkamer of het voorarrest wordt verlengd.

De familie heeft het er moeilijk mee. Er is nog geen tenlastelegging. Blank: ''Wordt het moord? Ik vraag het me af. Veertig jaar geleden keek de maatschappij ook heel anders aan tegen euthanasie en abortus. Dat is ook geen moord meer.'' Volgens Blank hebben ook justitie en politie er moeite mee dat ze vastzit.''

Naar omstandigheden gaat het goed met moeder. ''Ze moet er mee verder leven. Er is een enorme leegte om haar heen ontstaan. Maar er is ook een last van haar afgevallen. Ze is heel monter en blij als we haar bezoeken. De tijd kan misschien de wonden helen. Ze heeft nog andere kinderen en kleinkinderen.''

Maar de familie is ook realistisch. ''Het zou me ook niet verbazen als ze eruit stapt als ze de kans krijgt.'' Dat was het plan toen ze Dominique om het leven had gebracht, als dochter Astrid haar niet te vroeg en badend in het bloed had gevonden.

Afgelopen woensdag is Dominique gecremeerd. Ronnie mocht er onder begeleiding bij zijn. ''Ze kon samen met mij rustig om de kist heen lopen en afscheid nemen. Het was natuurlijk erg emotioneel.''

Ronnie J. staat nog steeds achter haar daad, vertelt haar zoon: ''Ze is er ook heel nuchter over. Het was een daad uit pure liefde. Een daad ter voorkoming van. Wij begrijpen dat als familie maar al te goed.''

Brief
Zijn moeder, die op 4 april 84 jaar wordt, kwam half februari tot haar daad nadat ze een brief zou hebben gekregen van een hulpinstantie. Daarin zou staan dat zij vanwege haar hoge leeftijd de verzorging van haar 47-jarige dochter niet meer aan kon. Blank is op verzoek van zijn moeder, die hij inmiddels een paar keer heeft kunnen bezoeken, meteen op zoek gegaan naar de brief.  Maar de woning aan de Korte Marnixkade was tot anderhalve week geleden door de politie vergrendeld. Toen hij naar binnen mocht, bleek het schrijven onvindbaar te zijn. ''De boel was ook behoorlijk overhoop gegooid. Misschien is die brief wel meegenomen.''

Van wie de brief was, weet ook Blank nog steeds niet. Zijn moeder kan het zich ook niet meer herinneren. ''Ze is er in paniek mee naar de huisarts gestapt om te vragen of dat een reden kon zijn om Do van haar af te pakken. Maar de huisarts ontkende dat.'' Diep in haar hart weet de familie het zeker. Zonder brief had Ronnie het ook gedaan. ''Dan had ze Do ook meegenomen.''

Moeder hield alle hulp buiten de deur sinds haar dochter in een instelling was mishandeld en haar spraak had verloren. Half januari moest ze de hulp van politieagenten aanvaarden toen Do op de Haarlemmerdijk op de grond ging zitten en niet meer overeind te krijgen was. De agenten brachten Ronnie en Do naar huis in een politiewagen. Kort daarop kreeg ze een telefoontje van de stichting Mee, die zich bezighoudt met verstandelijk gehandicapten. ''Dat is misschien via de politie gegaan. Mijn moeder nam niet op met haar naam en zei dat moeder en dochter op vakantie waren.''

De angst om Do aan een instelling te verliezen, nam steeds grotere vormen aan. De scheiding van Blank, die voogd en bewindvoerder van Do was en haar zou verzorgen als zijn moeder kwam te overlijden, speelde ook een rol. ''Moeder vroeg me wel hoe ik Do zou verzorgen nu ik gescheiden ben. Ik zei nog: 'Daar pas ik wel een mouw aan. Ik neem een verzorger in huis.' Maar daar wilde moeder niets van weten. Ze besefte dat ik het niet meer kon doen. En eerlijk gezegd: het had ook niet gekund. Do heeft 24 uur per dag verzorging nodig. Ze heeft de ergste vorm van down. Daar zou, gezien Do's karakter, ook de verzorger niet mee om kunnen gaan.''

Blank: ''Mijn moeder was een avontuurlijk type. Die wilde wat van de wereld zien maar ze heeft zich 47 jaar opgeofferd. We hadden niet verwacht dat Do zo oud zou worden. Dit is de beste oplossing.'' (FRANS BOSMAN en HANNELOES PEN)