Jonge Amsterdammer vlot met mes

AMSTERDAM - Het gebruik van wapens ligt hoog in Amsterdam, en dan met name door jongeren en jonge mannen. In zestien procent van alle geweldsincidenten in Amsterdam-Amstelland wordt gebruikt gemaakt van een wapen. Bij verdachten tussen twaalf en 24 jaar ligt dit percentage op 23. Aanleiding voor gemeente, politie en justitie om een onderzoek te laten uitvoeren naar de achtergronden van het wapengebruik door jongeren.

Onderzoeksbureau Regioplan bestudeerde duizend geweldsincidenten met jongeren in de periode van oktober 2007 tot en met oktober 2008. Het ging om vierhonderd gevallen van mishandeling, vierhonderd gevallen van bedreiging en tweehonderd gevallen van openlijk geweld. In het later deze maand te verschijnen rapport, Jeugd en wapengebruik, concluderen de onderzoekers onder meer dat het bezit van wapens door jongeren relatief vaak leidt tot escalatie van geweld.

Als er een wapen wordt gebruikt, gaat het in elf procent van de gevallen om een vuurwapen of een schijnvuurwapen. Steekwapens en slagwapens komen vaker voor, respectievelijk in negentien en achttien procent van de gevallen. In bijna een derde van de geweldsincidenten grijpen de verdachten naar een willekeurig voorwerp, schrijven de onderzoekers, zoals een paraplu, een bloempot, een tas of een koffiemok. 

Jongeren maken sneller dan ouderen gebruik van een wapen: in zeven van de tien gevallen. Oudere verdachten dreigen vaak met een wapen, maar gebruiken dit minder snel.

Over de aanleiding voor wapenincidenten met jongeren schrijven de onderzoekers dat het in vier van de tien gevallen handelt om een woordenwisseling, helemaal geen aanleiding of een onbekende aanleiding. 'Het is opvallend dat de wapenincidenten relatief vaak geen aanleiding hebben.'

In de meeste gevallen spelen de incidenten zich af tussen onbekenden. In bijna een kwart van de gevallen gaat het om een ruzie tussen vrienden of bekenden. Bij oudere verdachten spelen burenruzies een belangrijke rol. Bij vijftien procent van de wapenincidenten met jongeren is sprake van eerder geweld tussen dader en slachtoffer. Ook blijkt dat de meeste verdachten zich eerder hebben schuldig gemaakt aan strafbare feiten: de helft van deze jongeren heeft meer dan vijf antecedenten.

Verreweg de meeste geweldsincidenten komen voor in de binnenstad: 28 procent. Daarna volgt Noord met elf procent. Zuidoost, de laatste tijd weer veel in het nieuws door een reeks van schietpartijen, staat op de ranglijst op een gedeelde derde plaats met Geuzenveld-Slotermeer, beide met negen procent. Ook Slotervaart scoort hoog met acht procent. Hekkensluiters van de lijst zijn Zuideramstel en Bos en Lommer, beide met een procent van de geweldsincidenten.

De meeste geweldsincidenten met jongeren komen voor rekening van mannen in de leeftijd van 21 tot 25 jaar. In acht procent van de gevallen is de dader jonger dan vijftien. De meeste incidenten doen zich voor in het weekeinde en op dinsdag, met name in de avond. (PATRICK¿MEERSHOEK)