Proef ex-gedetineerden omstreden

De Nederlandse Orde van Advocaten laat geen spaan heel van de proef die het ministerie van Justitie eind deze zomer begint. Justitie wil burgemeesters informeren over de terugkeer van bepaalde groepen gedetineerden binnen hun gemeentegrenzen.

Landelijk deken Willem Bekkers van de Orde van Advocaten denkt dat de reclassering veel beter in staat is te voorkomen dat ex-gedetineerden de fout in gaan. ''Maar helaas heeft de zowat wegbezuinigde reclassering in Nederland niet de plaats die ze verdient in een beschaafde samenleving,'' stelt hij vast. Hij begrijpt goed dat er iets moet gebeuren na een aantal incidenten waaronder rellen rond pedofielen die na hun straf te hebben uitgezeten, terug dreigden te keren in hun oude omgeving. ''Ik snap de commotie en de roep om maatregelen, maar we zouden in de eerste plaats beter moeten reclasseren. Al tijdens het uitzitten van een straf kan de reclassering vaststellen of iemand op onverantwoorde wijze in de samenleving terug dreigt te keren. Wat voor uitwerking heeft een straf op iemand? Wat voor plannen heeft iemand voor de terugkeer in de maatschappij? Die vragen kun je op tijd beantwoorden.''

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten verwelkomt de proef. ''Een aantal gemeenten heeft hier behoefte aan. Maar niet alle. De problemen met ex-gedetineerden spelen niet overal in dezelfde heftige mate. We willen dan ook niet dat meedoen verplicht wordt,'' zegt woordvoerster Asha Khoenkhoen.

Bekkers betwijfelt ook of de maatregel juridisch door de beugel kan. ''Ons strafsysteem houdt in dat het op een gegeven moment ook afgelopen moet zijn. Dat is één van de kernprocessen binnen onze rechtsstaat. Dit is eigenlijk een soort extra straf. Het laatste woord is hier nog niet over gesproken. Het is interessant wat een rechter hiervan zal vinden.''

In maart volgend jaar kijken minister Ernst Hirsch Ballin en staatssecretaris Nebahat Albayrak of de proef in heel Nederland navolging verdient. Dan moet ook duidelijk zijn of en hoe burgemeesters informatie moeten krijgen over tbs-gestelden die met verlof gaan, schrijven Hirsch Ballin en Albayrak in een brief aan de Tweede Kamer.

De burgemeesters moeten vóór het einde van een celstraf een sein krijgen dat iemand naar de gemeente terugkeert. Volgens het ministerie gaat het jaarlijks om ongeveer 1750 mensen die na een detentie vrijkomen en om 1450 tot 1500 'tbs-verlofgangers'.

Het is de bedoeling dat de gemeenten die meedoen, een ambtenaar aanstellen die de informatie over de gedetineerde ontvangt, net als het Korps Landelijke Politiediensten. Zij stellen dan samen een advies voor de burgemeester op.

De verwachting is dat burgemeesters in het nieuwe systeem 'beter in staat zijn hun verantwoordelijkheid te nemen op het gebied van openbare orde en veiligheid'. (JOEP TROMMELEN)