Hoe betrouwbaar is weduwe Maria Houtman?

De weduwe van Kees Houtman trad voor het eerst in het openbaar op als getuige in de liquidatiezaak - verscholen achter zwarte schermen. Het viel haar zwaar en het ging met horten en stoten. Maria Houtman heeft afschuwelijke jaren achter de rug. Haar man, de handelaar in hasj en vastgoed Kees Houtman, werd vanaf de zomer van 2004 afgeperst door Willem Holleeder en zijn scooterbende en betaalde een miljoen euro, zo achtte de rechtbank bewezen.

Op 2 november 2005 werd hij geliquideerd voor de ogen van zijn vrouw en dochter. Zijn goede vriend Thomas van der Bijl, de criminele kroegbaas van café De Hallen in West, zou samen met weduwe Maria anoniem getuigen tegen Holleeder cs; maar voordat hij de kans kreeg, werd ook hij in april 2006 vermoord.

Maria Houtman besloot onder haar eigen naam te getuigen in de afpersingszaak tegen Holleeder, en nu ook tegen de verdachten van betrokkenheid bij de moorden op haar man en Van der Bijl. Ze voelt het als haar plicht, ondanks het risico dat ook haar of haar familie iets wordt aangedaan.

De grote vraag waarvoor de rechtbank staat: hoe betrouwbaar zijn de getuigenissen van de weduwe, die door haar traumatische ervaringen ernstige psychiatrische problemen heeft? Haar geheugen laat haar aanhoudend in de steek; vervolgens komen verdrongen flarden na maanden terug als hervonden herinneringen.

Haar verklaringen veranderden de laatste jaren geregeld, zeker toen ze bij de onderzoeksrechter dagenlang door de advocaten werd doorgezaagd - wat die advocaten munitie opleverde voor nieuwe vragen.

Ook gisteren was het verhoor vol verwarring en hiaten. Het meeste van wat de weduwe weet, heeft ze bovendien niet uit eigen waarneming maar 'van horen zeggen': van haar man en Van der Bijl. Anderzijds: de weduwe Houtman is, tot haar eigen frustratie, één van de weinige getuigen uit de directe omgeving van de slachtoffers die durft te praten. ''Er zijn er genoeg die verklaringen kunnen afleggen, maar ze zeggen ineens niets meer. Nu zit ik hier alleen.''

Toch, het moet. ''Het is niet zo maar iets om je man dood te zien bloeden in je armen, nadat je zijn moordenaars in de ogen hebt gekeken. Pal daarna volgde Thomas. Het is gewoon te veel. Het doet me pijn alles nóg eens en nóg eens te moeten vertellen,'' legde de emotionele weduwe de rechtbank uit. Ze was van de verdachten en het publiek afgeschermd met zwarte schotten, maar haar worsteling was voelbaar.

Het verhoor van donderdag ging vooral over de moord op Van der Bijl, maar haar man figureerde daar voortdurend in. De weduwe herinnerde zich hoe Houtman en Van der Bijl in De Hallen door Holleeder werden bedreigd. ''Dan waren ze gewoon een slokje aan het drinken en kwam die meneer Holleeder binnen. Hij wees ze gewoon aan. 'Jou schiet ik dood, jou schiet ik dood en jou schiet ik dood'.''

De weduwe gaat er dan ook van uit dat Holleeder de huidige verdachten de opdracht voor de liquidaties heeft gegeven.

Van der Bijl vertelde de weduwe na de moord op Houtman dat hij zelf 'door Holleeder in elkaar was geslagen' en dat hij 'spijt had dat hij hem niet had doodgeschoten'.

Na de moord op Houtman was Van der Bijl in het milieu op onderzoek uitgegaan, en teruggekomen met het verhaal dat Holleeder, Dino Soerel en Ali A. in de Rotterdamse Baja Beach Club 'een dodenlijstje' hadden gegeven aan huurmoordenaar Jesse R. Daarop stonden de namen van Kees Houtman, diens Turkse vriend Atilla Önder en Van der Bijl zelf. Maria Houtman: ''Thomas was ook doodsbang na de moord op Kees en hij riep steeds maar: 'Ik ben de volgende, ik ben de volgende. Nou, dat klopte.''

Dat de weduwe pas onlangs met dit verhaal op de proppen kwam, na talloze eerdere verhoren, is voor de advocaten reden om aan te nemen dat ze informatie uit de media vertaalt als haar eigen herinneringen.

Zo is het ook opmerkelijk dat ze in verhoren en in een schets van het milieu steeds rept van 'Ali A.', zoals die verdachte in de kranten heet, in plaats van zijn achternaam te noemen. Houtman: ''Ali A., zo noemden Kees en Thomas hem nu eenmaal. Om hem te onderscheiden van Ali B., die toen beroemd was.''

Halverwege de middag kon de weduwe het verhoor niet langer aan. Ze zal over de moord op haar man Kees Houtman en over het moordplan voor Atilla Önder later in het proces worden verhoord. (PAUL VUGTS)