Kroegbaas zou getuigen tegen Holleeder

Na een lange aanloop zet de rechtbank zich in het liquidatieproces aan het eerste moorddossier, over de liquidatie van Thomas van der Bijl. Dat is meteen de zaak waarin justitie de meeste bewijzen heeft.

Voor Fred R. (Hilversum, 26 oktober 1968) breken spannende dagen aan. De eerste dagen waarop de rechtbank zich in de grote liquidatiezaak over een concreet moorddossier buigt, zijn voor hem meteen ook de cruciale dagen. Over de moord op de criminele kroegbaas Thomas van der Bijl hebben aanklagers Michiel van IJzendoorn en Hans van Oppe de meeste bewijzen verzameld; en daartussen zitten veel bewijzen tegen Fred R.

Behalve kroongetuige Peter la Serpe hebben vier uitvoerders van de moord tot in detail verteld hoe R. ze onder druk zette om Van der Bijl dood te schieten - wat Dwight S. (28) op 20 april 2006 uiteindelijk deed, terwijl zijn vriend Remy H. (23) op de uitkijk stond.

Allebei zijn zij eind oktober tot 14,5 jaar veroordeeld. De rechtbank vond de door justitie geëiste zestien jaar ook redelijk, maar trok daar anderhalf jaar van af omdat hun proces onnodig lang had geduurd. Dat de verdachten zich voor zestigduizend euro hadden laten inhuren voor een kille liquidatie op een volstrekt onbekend slachtoffer, rekende de rechtbank de twee zwaar aan.

Die zware straffen werpen hun schaduw vanzelfsprekend vooruit naar het proces waarin de beweerde opdrachtgevers terechtstaan. Althans: de opdrachtgevers die justitie in beeld heeft gekregen, want tegen Willem Holleeder en de voortvluchtige Dino Soerel heeft het Openbaar Ministerie wel verdenkingen, maar geen bewijs.

Kroongetuige La Serpe wijst 'moordmakelaar' Ali A. aan als opdrachtgever. Fred R. zou als tussenpersoon zijn opgetreden. Sjaak B. zou het moordwapen hebben geleverd. Eerst zouden zij La Serpe en Jesse R. de moordopdracht hebben gegeven. Nadat Van der Bijl ze tijdens één van hun klungelige observaties had gezien, gaven ze de opdracht terug.

Toen benaderde Fred R. de Zaanse buurmannen Alex de B. en Nico H., die de klus ook verprutsten. In grote haast zou R. toen Dwight S. hebben benaderd, met wiens zus, een gevangeniskapster, hij een kortstondige relatie had.

Zeer belastend voor Fred R. is het gegeven dat de vier uitvoerders, die elkaar niet kenden, onafhankelijk van elkaar hebben verteld hoe R. hen gelastte de moord te plegen. Ze beschreven precies dezelfde handelwijze: R. zou hun een groot bedrag hebben geboden en hen hebben ingewijd in zijn moordplannen, waarna ze niet meer terug konden.

Ze citeerden R. met dezelfde woorden. "Jij weet ervan en zit erbij in," zou hij ze hebben gezegd. "Als je handen niet vies zijn, word je opgeruimd, want ik laat geen losse eindjes achter."

Die dreigende woorden kunnen R. nu lelijk opbreken. Vanwege zijn strafblad en de later in de liquidatiezaak nog te behandelen beschuldiging dat hij crimineel George van Dijk uit de weg wilde laten ruimen, moet Fred R. vrezen voor een heel lange, zo niet levenslange gevangenisstraf. Ook andere verdachten, zoals Jesse R. en Ali A., moeten, door de combinatie met de andere verdenkingen tegen hen, daarmee rekening houden áls zij worden veroordeeld.

Van der Bijl was al sinds de jaren tachtig actief in de Amsterdamse onderwereld. Heinekenontvoerder Cor van Hout, wiens 'hoerenpanden' in Alkmaar hij beheerde, was tot diens gewelddadige dood in 2003 zijn beste vriend. Na de ontvoering van Freddy Heineken in 1983 vluchtten Van Hout en Holleeder in Van der Bijls auto naar Parijs. Nadat Van Hout en Holleeder in 1996 gebrouilleerd waren geraakt, koos Van der Bijl de kant van Van Hout.

In de jaren voor zijn dood was hij er getuige van hoe 'de brommerbende' van Holleeder in zijn café de Hallen zijn vriend Kees Houtman afperste. Zelf kreeg Van der Bijl naar eigen zeggen klappen van Holleeder. De kroegbaas zou in het voorjaar van 2006 getuigen tegen Holleeder, als 'anonieme bedreigde getuige B.'. Voordat hij die kans kreeg schoot Dwight S. hem echter dood, terwijl hij aan het stofzuigen was in zijn café. (PAUL VUGTS)