Raad van State vindt kraakwet slecht

DEN HAAG - De Raad van State heeft zware kritiek op het wetsvoorstel waarmee CDA, VVD en ChristenUnie het kraken willen verbieden.

Volgens het hoogste adviescollege van de staat worden nut en noodzaak van het kraakverbod onvoldoende aangetoond en ontbreekt het aan draagvlak bij de gemeenten. Dit blijkt uit het bij de initiatiefwet gevoegde advies van de Raad van State, dat de initiatiefnemers gisteren naar de Tweede Kamer hebben gestuurd.

Volgens de Raad van State is een 'meer uitgewerkte analyse van de oorzaak en omvang van kraken en leegstand noodzakelijk.' Dat de bestaande aanpak van krakers tekortschiet, wordt 'niet aangetoond'. Voorts kunnen krakers ook in de nieuwe wet niet in voorlopige hechtenis worden genomen, waardoor ze de dans blijven ontspringen.

Voor de aanpak van leegstand willen CDA, VVD en ChristenUnie dat gemeenten onwillige eigenaren met een meldingsplicht en dwangsommen dwingen hun leegstaande pand te verhuren, bijvoorbeeld aan vrijwilligerscentrales of toneelverenigingen. Maar volgens de Raad van State heeft 'het nieuwe instrumentarium op dit punt geen toegevoegde waarde', behalve 'onnodige uitvoeringslasten voor gemeenten'.

Sterker nog: gemeenten zijn hiertoe niet verplicht. Een strengere aanpak van het kraken kan daardoor, volgens de Raad van State, zelfs tot meer leegstand leiden.

De initiatiefnemers brengen daartegenin dat kraken weinig meer van doen heeft met woningnood, dat het 'eigenrichting' is door een zich verhardende kraakbeweging. Het is voor hen een principiële zaak: ze willen de norm stellen dat kraken niet mag. Het moet een misdrijf worden, met een maximumstraf van twee jaar en acht maanden.

''Het is niet meer de straat die bepaalt door wie leegstaande panden in gebruik worden genomen,'' zegt CDA-Kamerlid Jan ten Hoopen, één van de indieners. ''Gemeenten kunnen zelf ingrijpen op de plekken waar verloedering dreigt, door de panden in gebruik te geven aan de groepen die ze nodig hebben.''

De ook door de grote steden geuite klacht over de 'uitvoeringslasten' vindt hij 'hypocriet'. Het alternatief van een leegstandsheffing brengt volgens hem nog veel meer bureaucratie met zich mee.

Ten Hoopen merkt op dat de Raad van State geen enkele aanmerking heeft op de wetstekst zelf. ''De Raad van State begeeft zich op politiek terrein,'' oordeelt hij. ''Die afweging moet in de Kamer plaatsvinden.''
Hij vreest dan ook niet dat de PvdA of het kabinet de bedenkingen van de Raad van State zullen aangrijpen om een stokje te steken voor het kraakverbod. ''Ik zie niet in waarom, als een meerderheid van de Tweede Kamer daarvóór is. Er is niets over afgesproken in het regeerakkoord.''

De indieners kunnen rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer. Ten Hoopen verwacht dat de wet begin 2010 van kracht kan zijn. Vanaf dan, zo bevestigt de initiatiefwet nog maar eens, is het ook een misdrijf geworden om in alle bestaande kraakpanden te verblijven.

Wethouder Tjeerd Herrema (Wonen) blijft bij zijn eerder geuite kritiek op het kraakverbod. Het is zijn indruk dat de indieners de gemeenten maar weinig tegemoetgekomen zijn. ''Het lijkt ze nog steeds te gaan om een principiële stellingname tegen kraken. Dit helpt niet om leegstand te bestrijden.'' (BART VAN ZOELEN)