Palen onder Amsterdam verpulveren

AMSTERDAM - Historische gebouwen in de Amsterdamse binnenstad verzakken door de klimaatverandering. Langere periodes van droogte veroorzaken  een daling van het grondwaterpeil, waardoor houten funderingspalen droog komen te staan en verpulveren.

Wethouder Maarten van Poelgeest noemt de situatie zorgwekkend, Waternet spreekt van een bedreigende situatie en volgens funderingsexpert Peter den Nijs heeft de klimaatverandering al tot verzakkingen in Amsterdam geleid.

''De gemeente moet nu maatregelen treffen om het grondwater op peil te houden, opdat houten funderingspalen niet droog komen te staan en rotten, en gebouwen verzakken,'' zegt Den Nijs van Wareco, een adviesbureau op het gebied van water en fundering.

Den Nijs: ''Doet de gemeente niets aan grondwaterbeheer om funderingen te beschermen, dan ontstaat schade die onbeschrijfelijk veel groter is dan die van de Noord/Zuidlijn.'' De situatie is volgens Den Nijs nog nijpender dan blijkt uit de Structuurvisie die Van Poelgeest gisteren presenteerde.

''De situatie is voor Amsterdam bedreigend genoeg om serieus te worden genomen,'' zegt Paulien Hartog van Waternet. Ze denkt dat het probleem niet voor 2040 speelt. ''We willen geen paniek zaaien, maar we moeten nu wel nadenken over de manier waarop we die houten palen vervangen, en over de vraag wie voor de kosten van die operatie opdraait.''

Volgens Den Nijs verzakken panden nu al door de klimaatverandering. ''Droogstand neemt al toe. Funderingen worden nu voor rekening van particuliere eigenaren vervangen. Die schade kan worden voorkomen. Sinds de nieuwe Waterwet per 1 januari 2008 van kracht is, heeft de gemeente de bevoegdheid het grondwaterpeil aan te passen.''

Den Nijs pleit voor watersuppleties en 'omgekeerde drainage' om het grondwater op peil te houden. Hiervoor moet de gemeente desnoods grote reservoirs aanleggen. ''Vervanging van een rotte fundering kost per pand zo maar een ton. Een grondwaterbeheersmaatregel kost voor hetzelfde pand vijf- tot tienduizend euro.''

Droogstand treft vooral palen van voor de Tweede Wereldoorlog. De koppen van latere palen zitten dieper onder het grondwaterpeil.

Woningcorporaties zijn al langer bezig met het vervangen van houten funderingspalen door palen van beton. Maar grachtenpanden, de gebouwen die het meeste gevaar lopen, zijn meestal in handen van particulieren. Die kunnen doorgaans niet een paar ton missen om hun fundering te vervangen. (ROB ROMBOUTS en VERA SPAANS)