Kunst & Media Bewaar

Wat is het beste stadsplein?

Het terras op het dak van NEMO is het hoogste plein van Amsterdam. Foto ANP
Het terras op het dak van NEMO is het hoogste plein van Amsterdam. Foto ANP © UNKNOWN

AMSTERDAM - Zo'n driehonderd pleinen telt Amsterdam. Bob Witman en Hilde de Haan maakten er het boek over 'Amsterdamse pleinen'. Amsterdammers zelf kozen het beste plein.

Het oudst is de Dam, die lang geleden simpelweg de Plaets heette. Het jongst is het Joris Ivensplein, in de vinexwijk IJburg. Het grootst is het Museumplein, dat nogal ongebruikelijk voor een plein, vooral uit gras bestaat. Het hoogst is het plein op het dak van museum Nemo. En het onbekendst is de Burgerzaal, het binnenplein van het paleis op de Dam, alleen op sommige dagen tegen betaling te bezoeken.

Maar wat zijn de mooiste, leukste dan wel beste pleinen van de stad? Bob Witman en Hilde de Haan, architectuurcritici van de Volkskrant, geven hun persoonlijke voorkeuren pas prijs op de allerlaatste bladzijde van hun boek Amsterdamse pleinen. Hij vindt het Rembrandtplein het leukste. Haar favorieten zijn het Amstelveld en het Spui.

Heel democratisch heeft het publiek het in het boek, dat prachtige foto's bevat van Jeroen Musch, voor het zeggen. Speciaal voor deze uitgave heeft de Dienst Onderzoek en Statistiek in 2009 Amsterdammers ondervraagd over de pleinen in hun stad.

En natuurlijk waren die Amsterdammers weer ontzettend kritisch. Ze omschreven pleinen als saai, kaal, rommelig en ongezellig. Wat ze wilden was levendigheid. En ook belangrijk: speelgelegenheid voor kinderen.

Eerst maar even de pleinen die het slechtst scoren in de enquete. Het Zonneveld in Noord krijgt de laagste waardering: een 5,5. Men vindt het verloederd en armoedig. Op de één na laagste plaats staat het beruchte Mercatorplein in De Baarsjes. Voornaamste klacht: het is er onveilig. De zoveelste herstructurering wordt afgedaan als geldverspilling.

Soms pakt zo'n herstructuring wel geslaagd uit. Het Kastanjeplein, dat in 2003 onder handen werd genomen door bureau Handle with Care, wordt gewaardeerd met een 7,6, het hoogste cijfer in deze lijst. Het 'beste plein van Amsterdam' heeft een statigheid die zeker in Oost niet gebruikelijk is. Maar het is er ook leuk voor kinderen: de nabijgelegen Linnaeusschool gebruikt het in de pauzes als speelplein.

Verrassende tweede is het Zuidplein bij het WTC op de Zuidas, dat gewaardeerd wordt met een 7,2. Het nieuwe en relatief simpele plein wordt streng beheerd. Hier geen in het wilde weg geplaatste fietsen: onder het plein is een gratis stalling. En het is er lekker groen.

En dan mochten Amsterdammers ook nog hun favoriete plein noemen. Waar is het gezellig? De top 3 ligt voor de hand: 1. Leidseplein; 2. Rembrandtplein; 3. Dam.  (PETER VAN BRUMMELEN)