Wethouders sturen stilletjes lastige waakhond weg

Jaren was het een paradepaardje van Amsterdam: het Bureau Screening en Bewakingsaanpak, dat louche aannemers buiten de deur moest houden. Het stadsbestuur blijkt er op kousenvoeten afscheid van te hebben genomen.

In antwoord op recente raadsvragen schrijft burgemeester Eberhard van der Laan omfloerst dat 'het screenings- en bewakingsinstrument' is 'ondergebracht' bij de Dienst Werk en Inkomen (voorheen de sociale dienst). De werkelijkheid is dat het bureau is opgeheven en dat de directeur boventallig is verklaard. En dat terwijl Van der Laans voorganger, Job Cohen, zich op de borst sloeg omdat Amsterdam met het bureau in binnen- en buitenland een voorbeeldfunctie vervulde.

Onder invloed van de IRT-enquête, midden jaren negentig, en een werkbezoek aan New York, over criminele invloeden op het bedrijfsleven, richtte Amsterdam in 2000 het Bureau Screening en Bewakingsaanpak op. Directeur werd Leo van der Wielen, oud-chef van de recherche in Rijnmond. Hij ging in Amsterdam de gangen na van bedrijven waarmee de gemeente in zee wilde gaan.

Lastig
Maar de rechtlijnige Van der Wielen werd in Amsterdam als lastig ervaren. Zijn adviezen werkten vertragend en het kwam soms beter uit ze te negeren. Ook werd gemord over de tanende effectiviteit van het bureau.

Een aantal oud-medewerkers van Van der Wielen maakt nu deel uit van 'een screeningsunit' bij de Dienst Werk en Inkomen. De vraag is of zij daar net zo effectief zijn. Volgens Bartho Boer, woordvoerder van de gemeente, 'zijn er mensen die zeggen dat het strenger is dan vroeger'. 'Toen werd alleen bij een Europese aanbesteding gescreend. Nu is er bij alle aanbestedingen een lichte screening. En bij zogenoemde risicovolle markten, zoals vastgoed en zorg, wordt uitvoerig gescreend door de screeningsunit.'

Er zijn ook ingewijden die beweren dat het toezicht op bedrijven juist is verslapt. Want de eerste screening wordt voortaan verricht door de gemeentelijke dienst of het stadsdeel dat de aanbesteding doet. Pas als daarbij iets verontrustends wordt gesignaleerd, moeten ze de screeningsunit inschakelen. (Bas Soetenhorst)

Lees het uitgebreide verhaal vandaag in Het Parool