Powerplay top PvdA nodig voor redden Marcouch

AMSTERDAM - Zo'n beetje iedere minister is al bij de stadsdeelvoorzitter in Slotervaart langs geweest. Het stadsdeel heeft een aparte rubriek op de website: 'Buitenlandse pers over Slotervaart'. Partijleider Wouter Bos loofde Ahmed Marcouch op een bijeenkomst van de partij.

Maar terwijl Marcouch veel verre vrienden heeft, zitten zijn vijanden nabij. En hij had niet door hoe sterk die zijn. Tot eind vorige week. Een ruime meerderheid van het plaatselijke bestuur wijst Marcouch af als lijsttrekker. Een regelrechte vernedering voor de man zelf, en voor zijn medestanders, zoals landelijk partijvoorzitter Lilianne Ploumen.

Een adviescommissie had hem voorgedragen, maar de bestuurders willen de onuitgesproken Achmed Baâdoud, bestuurder uit Osdorp, als lijsttrekker.

Achteraf is het makkelijk te zien hoe de weerstand tegen Marcouch is gegroeid. Zijn wens om de islam te betrekken bij de integratie, is een van de voornaamste bezwaren. Marcouch pleitte voor islamles op openbare scholen en keurde goed dat een straatcoach vrouwen geen hand geeft.

Ook zijn politieke stijl roept weerstand op. Marcouch is eerder splijtend dan bindend. Hij raakt zenuwknopen van de PvdA met zijn harde uitspraken. Dat is ook in zijn eigen fractie duidelijk geworden. Drie leden zijn eruit gestapt en komen met een andere partij. Twee anderen, die tegen Marcouch' homonota waren, moesten tot inkeer gebracht worden.

Dan is er nog het gevoel in Osdorp en Geuzenveld dat Slotervaart alle aandacht en geld heeft gekregen de laatste jaren. Alsof er elders niets aan de hand is.

Zaterdagavond wordt partijvoorzitter Ploumen erbij gehaald. Zij woont in Slotervaart en heeft drie jaar geleden een belangrijke rol in gehad dat Marcouch lijsttrekker in Slotervaart werd.

Maar de bestuurders veranderen niet van mening. Er wordt tot in de nacht vergaderd, maar zonder resultaat. De spanning loopt hoog op.

De volgende dag wordt verder gesproken. Voorzitter Hans Aertsen en een paar andere bestuursleden dreigen met opstappen, net als de adviescommissie. Die trekt het niet als er een andere lijsttrekker wordt gekozen. Ook zal  Marcouch geen andere plek dan lijsttrekker accepteren. De crisis is compleet.

Ploumen vreest reputatieschade voor de partij als Marcouch wordt gepasseerd. De zaak doet haar volgens ingewijden denken aan het vertrek van mensen als Ayaan Hirsi Ali en Ehsan Jami uit de partij. De kwestie van de lijsttrekker in een stadsdeel van Amsterdam is een nationale kwestie geworden.

Ploumen treedt het ene moment op als technisch voorzitter van de vergadering en dan weer als partijvoorzitter.

In die laatste rol doet ze uitdrukkelijk een beroep op de bestuursleden om tot inkeer te komen. Anders komt een speciaal reglement van de partij van pas waarbij het landelijk bestuur een plaatselijk bestuur op zij kan schuiven.

De zaak komt maandag op straat te liggen door een anoniem mailtje naar verschillende media, waarin de gang van zaken wordt beschreven.

Na aandrang van de media komt er een persverklaring waarin de partij erkent dat er een crisis is. Er zou bemiddeld worden.

Maandagavond wordt lokaal partijleider Lodewijk Asscher ingeschakeld. Ploumen is niet bij het nieuwe crisisberaad, ze zit in Brussel.

Weer wordt tot diep in de nacht overlegd. Het overleg wordt dinsdagochtend voortgezet. De laatste tegenstanders moeten dan nog over de streep worden getrokken. Volgens een ingewijde met een tamelijk formeel argument. Er zouden geen 'zwaarwegende redenen' zijn om af te wijken van het advies om Ahmed Marcouch op een zijspoor te zetten.

De affaire is beschadigend voor alle betrokkenen. Marcouch blijkt in eigen kring meer tegenstanders te hebben dan hij zelf en anderen dachten. Alleen door spierballenvertoon van Ploumen en Asscher kan hij lijsttrekker worden. Dan moet de algemene ledenvergadering nog volgen. Die heeft immers de laatste stem bij het vaststellen van de lijst.

De actie van het bestuur in Nieuw-West roept vragen op over hun politieke intuïtie. Ze storten de partij in een crisis.

Voor Ploumen is het ook niet fraai. Haar zware persoonlijke betrokkenheid lijkt escalerend te hebben gewerkt. Hoe democratisch is de PvdA als de landelijk voorzitter meent te moeten bepalen wie de lijsttrekker in een stadsdeel wordt? (ADDIE SCHULTE)