PvdA-establishment heeft moeilijke dag

AMSTERDAM - Er staan drie heren in grijze pakken voor het zaaltje in het Amsterdams Lyceum. Ze zijn van middelbare leeftijd. Ze hebben een lange carrière in de PvdA achter de rug. Ze zijn bestuurder van een stadsdeel. En ze willen lijsttrekker worden van de PvdA bij de verkiezingen in maart.

Zaterdag, toen net bekend werd dat de PvdA in Amsterdam in een peiling bijna de helft van de stemmen kwijtraakt, debatteerden de drie kandidaat-lijsttrekkers voor het eerst. Stadsdeelvoorzitter Oud-Zuid Egbert de Vries, zijn collega uit Oud-West Bouwe Olij en stadsdeelbestuurder Eddy Linthorst, ook uit Oud-Zuid, zijn al even bezig als uit het publiek een brandende vraag komt.

Realiseren de heren zich wel dat ze straks lijsttrekker zijn en de strijd moeten aangaan met andere politieke partijen? Kunnen ze ophouden zich nu al op te stellen als de toekomstige bestuurders? Misschien kunnen ze zich iets minder makkelijk rijk rekenen, zeker omdat net uit een peiling blijkt dat de PvdA op dat moment gehalveerd kan worden.

Daar hebben ze een antwoord op. Linthorst vindt dat de PvdA in Amsterdam zich vooral aan de invloed van de landelijke politiek moet onttrekken. ''Fuck Den Haag. We hebben een heel ander verhaal.'' De Vries wil wijzen op de verdiensten van de PvdA. ''Is het zo slecht?'' Stemmen op een partij als D66 houdt het 'risico' in dat er minder sociale woningbouw komt. Olij wil 'samen met jullie' eerst het verkiezingsprogramma maken.

Na verloop van tijd wordt wat duidelijker hoe de drie in stijl en inhoud verschillen. Olij geeft korte antwoorden en hij staat sceptisch tegenover hoogbouw en parkeergarages. De Vries is een man van veel woorden, die de mogelijkheid van dat soort bouw op zijn minst open laat. Dat doet Linthorst ook, maar zijn woorden zijn wat emotioneler.

De bijeenkomst is tegelijk een mogelijkheid voor bewoners om hun ongenoegen te uiten, over hoogbouw, over het contact met de gemeente. ''Ik woon achter het Concertgebouw, dan tel je niet mee,'' bast Peter van der Gaast. ''Men heeft schijt aan de bewoners.''

De Vries zegt dat hij heeft geprobeerd in contact te komen. ''Je liegt dat je barst,'' roept Van der Gaast door de zaal. Een andere partijgenoot is zo boos over plannen voor hoogbouw in de Banstraat dat hij overweegt op een andere partij te stemmen.

Dig Ishta, voormalig campagneleider van de PvdA, is nog steeds goed voor wat peptalk. ''Er is nog hoop. We maken gehakt van de PVV en jagen het CDA uit het Catshuis.'' Dan heeft hij toch een kritische vraag voor de kandidaten. Wat doen ze tegen de horeca die de regels aan zijn laars lapt? Bewoners hebben nu zelf een advocaat ingeschakeld om de overlast tegen te gaan. Maar dat is een taak van het stadsdeel. ''Ga eens handhaven.'' De voormalige lokale voorzitter Onno van der Vlerk klaagt over geparkeerde scooters op het trottoir.

De kandidaten moeten de mogelijkheid van vier jaar oppositie onder ogen zien. Olij ziet daar niets in. Dan is hij weg. Hij is alleen beschikbaar als lijsttrekker en bestuurder. De andere twee hebben minder moeite met een rol in de oppositie en willen in ieder geval de deelraad in.

Uiterlijk 2 november is de uitslag bekend. (ADDIE SCHULTE)