Taxibende is niet snel opgelost

Het is één grote bende op de Amsterdamse taximarkt, maar de gemeente heeft nauwelijks mogelijkheden om in te grijpen. Vergunningen afnemen mag de gemeente niet, en de politie kan alleen optreden als chauffeurs de openbare orde verstoren. Burgemeester Job Cohen en verkeerswethouder Hans Gerson zijn het zat en willen zo snel mogelijk de regie terug over de taximarkt.

Sinds de nieuwe taxiwet in 2000 van kracht werd is de Nederlandse - en dus de Amsterdamse - taximarkt grotendeels gedereguleerd. Chauffeurs die voor die tijd soms lang moesten wachten op een vergunning - of een extra hypotheek of lening moesten afsluiten om die te kunnen overnemen - kregen er in een paar maanden tijd honderden nieuwe collega's bij.

Die nieuwe chauffeurs konden de vergunning bij wijze van spreken zo ophalen bij de Inspectie voor Verkeer en Waterstaat, de rijksinstantie die sinds 2000 ook belast was met het toezicht op de branche. De rol van de gemeente werd gereduceerd tot die van toezichthouder.

De oudgediende chauffeurs verzetten zich met hand en tand tegen de plannen, maar in die tijd was deregulering het toverwoord in Den Haag. Het openbreken van de taximarkt zou immers leiden tot meer concurrentie en dus betere dienstverlening en lagere prijzen.

In veel Nederlandse taxiregio's is de deregulering redelijk succesvol verlopen. In Amsterdam werd de situatie echter alleen maar erger. De monopoliepositie van de Taxicentrale Amsterdam (TCA) werd ingeruild voor een situatie met honderden vrije rijders: grotendeels gelukzoekers zonder enige vakkennis, die vooral proberen zoveel mogelijk geld te verdienen en lak hebben aan alle regels.

Wie had tien jaar geleden kunnen denken dat een Amsterdamse wethouder smachtend zou zeggen dat hij dolgraag TCA weer terug op het Leidseplein zou zien. TCA, de club van de beruchte Dick Grijpink, die met zijn ordedienst de hele Amsterdamse taximarkt in een wurggreep hield?

En toch was dat precies wat Gerson gisteren zei: ''We moeten proberen TCA te verleiden om weer op het Leidseplein en bij het Centraal Station te gaan staan.'' De TCA-chauffeurs moeten daar het goede voorbeeld geven aan de andere chauffeurs en het betrouwbare gezicht worden van de Amsterdamse taxibranche.

Helemaal terug naar de situatie van voor 2000 wil Gerson niet: in plaats van een monopolie voor TCA, moet de taximarkt worden beheerst door ''een stuk of zes tot tien centrales.'' Alle chauffeurs die in Amsterdam op de taxi willen werken moeten van Gerson straks verplicht lid zijn van zo'n door de gemeente goedgekeurde organisatie.

De sociale controle in de organisaties moet de chauffeurs er toe dwingen dat ze zich aan de regels houden.

Gisteren liet staatssecretaris Tineke Huizinga al weten dat ze aan die wens tegemoet zal komen. Ook krijgt de gemeente straks weer meer bevoegdheden om eisen te stellen aan de chauffeurs. De gemeente kan dan ook weer vergunningen innemen van chauffeurs die over de schreef gaan.

Wanneer de gemeente daadwerkelijk de bevoegdheid krijgt om in te grijpen in de branche, is onduidelijk. Burgemeester Cohen liet gisteren weten te hopen dat er zo snel mogelijk een wetsvoorstel naar de kamer wordt gestuurd. Maar het zal zeer waarschijnlijk tot begin 2010 duren voor de nieuwe wet is aangenomen.

Tot die tijd moet Amsterdam het doen met paardenmiddelen en lapmiddelen: toezicht houden dus en misschien hier en daar een slagboom. Daarmee worden de problemen natuurlijk niet opgelost: de kans is groot dat kwaadwillende chauffeurs hun werkterrein gewoon verleggen naar plaatsen waar geen controle is. (JASPER KARMAN)