Bezuinigen in Amsterdam: ongemakkelijk zoeken naar 230 miljoen

AMSTERDAM - In de ambtswoning aan de Herengracht begon het stadsbestuur vanmorgen aan een historische opdracht: nooit moest de stad zo veel bezuinigen.

Het is 15 juni 2010. Wethouder Lodewijk Asscher (PvdA)van Financiën staat voor een zaal vol directeuren van diensten, knoopt zijn jasje dicht en zegt: ''Voordat ik begin wil ik tweehonderd euro, van jullie allemaal.'' Gegniffel in de zaal. Asscher: ''Ik meen het. Ik wil van jullie allemaal tweehonderd euro.'' De stilte die Asscher daarop laat volgen, leidt tot ongemakkelijk geschuif bij de directeuren. Asscher: ''Dat ongemak moeten jullie ook voelen bij de komende bezuinigingsronde.''

De opdracht die Asscher ze meegeeft, is namelijk even duidelijk als uitzonderlijk in Amsterdam: welke taken kunnen jullie nog uitvoeren met twintig procent minder geld? En dat is noodzakelijk, want niet alleen lopen de inkomsten uit gronduitgifte en lokale belastingen hard terug, ook zal de oplopende werkloosheid tot extra uitgaven leiden.

Onder leiding van gemeentesecretaris Henk de Jong is een groep topambtenaren dan al begonnen met het in kaart brengen van mogelijke bezuinigingen, tot een bedrag van 379 miljoen, ruim het te bezuinigen bedrag. Aan de politiek de keuze welke 230 miljoen daarvan in 2014 te verwezenlijken.

De operatie - onder regie van Asschers afdeling Financiën - leidt tot gemor bij (top)ambtenaren. Moeiteloos leggen de diensten uit waarom op hun werkzaamheden niet kan worden bezuinigd. Officieel protest tekent echter niemand aan bij Asscher, waarmee het bezuinigingsdocument status krijgt. Wel weten de diensten Asschers ambtenaren erop te wijzen waar bij andere diensten simpel groot geld te vinden is.

Bij de collegeonderhandelingen in de zomer behoeden de drie coalitiepartijen hun heiligste huisjes voor de sloophamer: de PvdA en GroenLinks het armoedebeleid en het onderwijs, de VVD de parkeertarieven. Daarmee slinken de bezuinigingsopties snel. En dat bij een begroting van ruim vijf miljard euro, waarin door wettelijke verplichtingen maar kleine verschuivingen mogelijk zijn. (HUGO LOGTENBERG)