Amsterdam Bewaar

Turkse staatsislam slaat slag in strijd om Westermoskee

De Westermoskee
De Westermoskee © Floris Lok

De van buiten bijna voltooide Westermoskee staat centraal in een machtsstrijd tussen twee Turkse religieuze organisaties, die wegens gebrek aan transparantie onder verscherpt toezicht staan van de Nederlandse overheid.

Het is puur toeval dat Diyanet de panden in de Witte de Withstraat heeft gekocht. Het had even goed een ander kunnen zijn

Selami Yüksel

Het Turkse overheidsorgaan Diyanet heeft sinds vorige week een voet tussen de deur bij de Westermoskee. Dat valt slecht bij Milli Görüs, de conservatief islamitische organisatie die de initiatief­nemer van het moskeeproject was.

In 2010 zette Milli Görüs de plannenmakers van de moskee in Amsterdam-West uit de organisatie. Vanaf toen gingen ze hun eigen weg, hoewel alle Turkse moskeeën in Nederland onderdeel zijn van koepelorganisaties als Diyanet en Milli Görüs, die bij financiële problemen kunnen bijspringen. Voor de Westermoskee dreigde een liquiditeitsprobleem. De aannemer krijgt nog 320.000 euro.

Dat geld is alleen voorhanden doordat Diyanet donderdag enkele winkelpanden en appartementen in de Witte de Withstraat in Amsterdam-West heeft gekocht van een stichting die via bestuurders en geldstromen verknoopt is met de Westermoskee. Opvallend is dat niet is onderhandeld over de prijs. Diyanet betaalde de gevraagde 530.000 euro voor de panden, die al acht maanden te koop stonden.

Bom
Een ingewijde spreekt van 'een bom' onder de verhoudingen binnen de Turks-Nederlandse gemeenschap. Een woordvoerder van de moskee ontkent dat deze nu onderdeel is van Diyanet, het Turkse directoraat voor Godsdienstzaken. 'Het is puur toeval dat Diyanet de panden in de Witte de Withstraat heeft gekocht. Het had even goed een ander kunnen zijn,' zegt Selami Yüksel.

Eerdere toenaderingspogingen tussen Diyanet en de Westermoskee stuitten volgens ingewijden op protesten van Milli Görüs. Het geldt als not done bij de Turkse religieuze organisaties om moskeeën van de ander weg te kapen.

De gangmakers achter de Westermoskee stammen uit Milli Görüs, dat nog een kwart van de aandelen bezit in de beleggingsmaatschappij die eigenaar is van de Westermoskee. Daarom maakt Milli Görüs er nog altijd aanspraak op de Westermoskee.

Nieuwe moskee
Milli Görüs en Diyanet behoren tot de vier Turkse organisaties die door minister Lodewijk Asscher (Integratie) onder curatele zijn gesteld wegens gebrek aan transparantie. De vraag is wat Diyanet wil met de panden in de Witte de Withstraat. Een woordvoerder ontkent plannen te hebben voor een nieuwe moskee. Waartoe ze wel dienen, wil hij niet zeggen.

Diyanet beheert 143 moskeeën en is verreweg de grootste Turkse organisatie in Nederland. De imams staan op de loonlijst van de Turkse overheid. Diyanet valt onder het Turkse ministerie van Algemene Zaken. Dat legt de nadruk op een gematigde staatsislam.


Lees vandaag (27-1) meer in Het Parool: Theologische strijd om gebouw in Eftelingstijl