Amsterdam Bewaar

Belegger in de Wallen krijgt in ruil elders bouwkavels

Belegger in de Wallen krijgt in ruil elders bouwkavels
© ANP

In ruil voor een miljoeneninvestering in de aanpak van de Wallen mag pensioenbelegger Syntrus Achmea elders in Amsterdam woningen gaan bouwen. Dat staat op gespannen voet met eerder geformuleerde uitgangspunten van de gemeente.

Elders in de stad verlangt Syntrus Achmea voor 60 tot 150 miljoen euro aan ontwikkellocaties

Al bijna vier jaar speurt burgemeester Eberhard van der Laan naar investeerders die bereid zijn in te stappen in 1012 Inc, een door de gemeente bedacht investeringsvehikel om de herinrichting van de Wallen en omgeving voort te zetten en de raamprostitutie verder te beperken.

Het is moeilijk commerciële partijen te vinden die geld in de complexe omgeving van de Wallen willen stoppen. Afgelopen week had Van der Laan eindelijk positief nieuws: nadat een reeks gesprekken met bedrijven op niets was uitgelopen, is een deal in zicht met pensioenbelegger en vastgoedontwikkelaar Syntrus Achmea. Het bedrijf wil 20 tot 50 miljoen euro investeren in en rond de Wallen. Daar moet wel iets tegenover staan.

Elders in de stad verlangt Syntrus Achmea voor 60 tot 150 miljoen euro ontwikkellocaties, waar vooral duurdere huurwoningen moeten komen. Van der Laan sprak in de gemeenteraad van een 'grote stap'. Na het vertrek van Lodewijk Asscher en met de PvdA in de oppositie is de burgemeester de laatste echte 1012-believer in het stadsbestuur. De ophanden zijnde overeenkomst met Syntrus Achmea is strijdig met de uitgangspunten die Amsterdam hanteert. In 2008 maakte toenmalig wethouder van Ruimtelijke Ordening Maarten van Poelgeest een einde aan de praktijk om deals te sluiten met marktpartijen, die in ruil voor weinig rendabele investeringen in moeilijke stukken van de stad 'ontwikkelrechten' kregen op plaatsen waar makkelijker geld valt te verdienen. Van Poelgeest vond de werkwijze concurrentiebeperkend en niet transparant. 'Er zitten integriteitsrisico's aan,' waarschuwde hij in NRC Handelsblad.

Uitgangspunt
Een openbare aanbesteding ofwel een competitie tussen bedrijven is sindsdien uitgangspunt. Alleen bij wijze van uitzondering is het aanbieden van ontwikkelrechten mogelijk. 'Om een project vlot te trekken bijvoorbeeld. Maar ik wil het zoveel mogelijk gaan beperken,' aldus Van Poelgeest.

Aanbestedingsexpert en adviseur gebiedsontwikkeling Walter Parlevliet noemt het in het algemeen onder omstandigheden toegestaan af te zien van een openbare aanbesteding bij grondtransacties. Maar: 'Je kunt hier wel vraagtekens bij zetten. Zo'n exclusieve deal kan alleen als de gemeente geen aanvullende eisen stelt ten aanzien van de ontwikkellocaties die Syntrus Achmea elders in de stad krijgt. Als Amsterdam bovenop gangbare wet- en regelgeving bijvoorbeeld aanvullende eisen stelt op het gebied van duurzaamheid, en dat zou me niet verbazen, wordt het anders. Dan zou het via aanbesteding moeten, want dan voer je eigenlijk een overheidsopdracht uit.'

Transparant
Parlevliet - directeur van PAC Procurement, een juridische bureau gespecialiseerd in aanbestedingskwesties - vindt de deal met Syntrus Achmea 'weinig transparant'. 'Waarom gooit Amsterdam dit niet op de markt, waarbij je omschrijft wat je wilt bereiken en de markt de oplossing laat aanreiken? Misschien heeft een andere vastgoedontwikkelaar een beter plan. De Zuidas kent veel Duitse beleggers, die zouden kunnen meedingen.'

Van der Laan gaat andere mogelijke investeerders met wie hij eerder sprak over 1012 Inc, zo snel mogelijk inlichten over de plannen met Syntrus Achmea, zei hij donderdag in de gemeenteraad. Volgens de burgemeester is een openbare aanbesteding in dit geval zinloos: 'Je kunt hier 800 miljoen tenders voor uitschrijven, maar je komt helemaal bij nul - want dit is veel te complex.' Parlevliet relativeert de complexiteit: 'Zolang het geen Deltawerken of andere innovatieve projecten betreft, zal daar niet snel sprake van zijn. De complexiteit lijkt te maken te hebben met politieke overwegingen. Het Wallengebied trekt immers veel publiciteit en aandacht.'