Binnenland Bewaar

Dialecten beginnen bij de tong, waarschijnlijk ook in Amsterdam

Dialecten beginnen bij de tong, waarschijnlijk ook in Amsterdam
© ANP

Dialect en de manier waarop woorden worden uitgesproken, zijn terug te leiden naar de tong. Dat concluderen onderzoekers aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Hoofdonderzoeker Martijn Wieling begon het onderzoek in 2013 aan de Duitse Universität Tübingen en rondde het dit jaar af in Groningen. Met een zogeheten articulograaf ging hij langs bij een school in Ter Apel en in Ubbergen. 'Daar lieten we leerlingen telkens 70 woorden uitspreken, in hun eigen dialect en in het Nederlands. Met sensoren hebben we in het bijzonder gelet op de positie van de tong. Leerlingen uit Ter Apel bleken hun tong tijdens het spreken meer achter in de mond te houden, terwijl ze in Ubbergen, in het zuiden van Nederland dus, de tong meer naar voren duwen.'  

Wieling zegt dat dergelijke tongbewegingen ook terug te horen zijn als mensen een tweede taal spreken. 'Als Nederlanders Engels spreken, hoor je bijvoorbeeld vaak geen verschil tussen woorden als 'theme' en 'team', terwijl Engelstaligen daar duidelijk onderscheid in maken.' Wieling denkt dat visualisaties van zijn bevindingen kunnen helpen bij het leren van een andere taal.  

Over de Amsterdamse tongval heeft Wieling nog geen harde data. Daarvoor zou hij een groep Amsterdammers aan de articulograaf moeten leggen. 'Dat is een arbeidsintensief werkje. Maar het is aannemelijk dat de de Amsterdamse tongbewegingen anders zullen zijn dan in Tubbergen en Ter Apel.'