Breuker voorvechter geïmproviseerde muziek

23-07-10 15:10 uur

Willem Breuker: componist, klarinettist, saxofonist en orkestleider. Archieffoto ANP

AMSTERDAM - Meer dan dertig jaar reisde het Willem Breuker Kollektief de hele wereld rond, van Nederland tot China en van Australië tot de Verenigde Staten. Het 11-koppige orkest brengt een mengeling van hedendaagse klassieke muziek en jazz. Het geldt als een van de eerste ensembles in Nederland die geïmproviseerde muziek op een voor het publiek aansprekende wijze presenteerde.

Vrijdag is de oprichter en naamgever van het orkest overleden. Willem Breuker stierf in Amsterdam op 65-jarige leeftijd. Hij was al enige tijd ernstig ziek.

Breuker, geboren op 4 november 1944 in Amsterdam, begon zijn muziekcarrière in 1966. Hij viel op omdat hij muziek maakte die niet gangbaar was. Onorthodox, niet te kopiëren en met elementen van actuele culturele of politieke gebeurtenissen. In 1967 richtte hij met geestverwanten Misha Mengelberg en Han Bennink de Instant Composers Pool op. Met zijn drieën traden ze op tot in 1973.

In 1974 onstond het Willem Breuker Kollektief, een ensemble dat eigenzinnige muziek voor een breed publiek toegankelijk wilde maken. Vaak in combinatie met andere kunstvormen als theater, film en dans. Het Willem Breuker Kollektief beschouwt zichzelf als een kollektief in het zuiverste zin van het woord, elke musicus heeft zeggenschap, niet alleen muzikaal, maar ook organisatorisch.

Breuker componeerde veel muziek, voor solisten, andere ensembles en symfonie-orkesten, maar ook voor fanfare-orkesten, theatervoorstellingen en speelfilms. Zijn oeuvre bestaat uit meer dan vijfhonderd werken. Zo schreef hij de muziek voor Stroman en Trawanten van Freek de Jonge en Dank U Majesteit van Dimitri Frenkel Frank. Hij componeerde de muziek voor talloze films van Johan van der Keuken, waaronder De Nieuwe IJstijd en Platte Jungle.

Breuker richtte in 1974 ook zijn eigen platenmaatschappij op, BV Haast. Hij wilde hiermee niet alleen zijn eigen muziek promoten, maar ook die van andere jazzensembles en hedendaagse Nederlandse componisten. Het werk van Breuker en zijn orkest is uitgebracht op ruim honderd platen en cd's en het kollektief was vaak te gast in radio- en tv-programma's. Vooral de VPRO liet het geluid van de voorvechter van geïmproviseerde muziek geregeld zien en horen.

Het Willem Breuker Kollektief kreeg in 2008 een grote klap te verwerken. Na 35 jaar van positieve beoordelingen kreeg het orkest opeens geen subsidie meer. De muziek van het ensemble zou niet meer 'relevant' zijn, oordeelde het Fonds voor de Podiumkunsten. De al zieke Breuker won die strijd in april van dit jaar: de rechtbank vernietigde het besluit wegens gebrekkige onderbouwing. (ANP)