Cohen: privatisering doorgeschoten

01-01-10 21:03 uur

Cohen stelde in zijn nieuwjaarstoespraak dat de overheid wel erg veel taken heeft afgestoten. Te veel, naar zijn smaak. Foto ANP

AMSTERDAM - Een overheid op afstand is ook niet alles. De overheveling van belangrijke pijlers van de publieke sector naar de private sector toont dat aan. Als voorbeelden gelden volkshuisvesting, de NS, het openbaar onderwijs, de energiesector, en de taxi's.

Dit stelde burgemeester Job Cohen vrijdagavond in zijn toespraak op de jaarlijkse nieuwjaarsbijeenkomst van de gemeente Amsterdam in het Concertgebouw. ''De vraag vanuit Amsterdam om veel meer zeggenschap over het taxivervoer te krijgen is er niet voor niets.''

Cohen noemde ook andere terreinen waarop het stadsbestuur weer grip probeert te krijgen, waaronder de kwaliteit van het onderwijs. En: ''Zoals wij ook de samenwerking met de woningcorporaties als een absolute noodzaak zien: de ingrepen in de probleemwijken én op de Wallen zijn er sprekende voorbeelden van.'' ''Zoals wij ook, veel meer dan nog maar enkele jaren geleden, achter de voordeur kijken als er sprake is van geweld achter diezelfde voordeur. Met succes, want de wet die een tijdelijk huisverbod mogelijk maakt, werkt. Zoals wij actief zijn als het gaat om de geïntegreerde aanpak van probleemjeugd.'' Cohen wil daarbij geen zachte heelmeester zijn: ''Preventief als het kan, met hulp van de schol of de werkgever, repressief als het moet.''

Iets soortgelijks geldt volgens Cohen voor grote projecten. Daar is het de taak van de overheid ze uit te voeren, soms met medewerking van marktpartijen. Maar, zegt hij, 'die samenwerking blijft moeizaam'. Cohen noemde als voorbeelden de Noord/Zuidlijn, de Zuidas, en de tweede grote zeesluis. Cohen vindt dat de overheid wel erg veel taken heeft afgestoten. Te veel, naar zijn smaak.

Hij beriep zich op het werk van drie wethouders, Willem Treub, Salomon de Miranda en Floor Wibaut, allen wethouders met verschillende politieke achtergronden, die burgers beschermden tegen het kapitaal. Treub, liberaal, voerde de erfpacht op grond in en bond de strijd aan tegen de consessies die particuliere bedrijven, als de telefoon, de tram en de gasvoorziening, van de gemeente hadden gekregen. Wibaut, socialist, zette aan het begin van de twintigste eeuw duizenden betaalbare woningen in de stad neer, omdat de private markt wijken liet verkrotten. De Miranda, eveneens socialist, zorgde voor baden en zweminstellingen en steunde Wibauts sociale woningbouw.

Cohen memoreerde dat onder invloed van Thatcher en Reagan taken naar de markt gingen, omdat de overheid niet efficiënt genoeg werkte. Maar die ontwikkeling heeft nadelen, die nu weer volgens de burgemeester sterk heroverwogen moeten worden. Lastig is daarbij dat door de economische crisis de financiële armslag, ook die van de overheid, kleiner geworden. (TON DAMEN)