VN-gezant: Amsterdam medeschuldig gifdump

16-09-09 11:14 uur

Het gifschip Probo Koala. Foto EPA

AMSTERDAM - De gemeente Amsterdam en de Nederlandse overheid hadden strenger moeten optreden om te voorkomen dat het gifschip Probo Koala in 2006 van Amsterdam naar Ivoorkust voer. Dat concludeert de speciale VN-gezant Okechukwu Ibeanu, die de gifdumping in het Afrikaanse land en de tussenstop in de haven van Amsterdam heeft onderzocht. Dat meldt de Volkskrant vandaag.

Mede doordat het in Amsterdam niet aan de ketting is gelegd, kon het schip van olie- en grondstoffenhandelaar Trafigura Beheer BV het giftige afval - via Estland, Nigeria en Togo - naar Ivoorkust vervoeren. Daar heeft een plaatselijk afvalverwerkingsbedrijf het vervolgens in augustus 2006 op de vuilnisstortplaats van de hoofdstad Abidjan gedumpt.

De Ivoriaanse overheid schat dat daarbij ten minste vijftien doden zijn gevallen en nog eens 69 mensen in het ziekenhuis moesten worden opgenomen. In totaal zouden ongeveer 35.000 mensen aan het giftige afval zijn blootgesteld.

Ibeanu 'betreurt' het dat de Nederlandse overheid en de ambtelijke diensten in Amsterdam de mogelijkheden om het vertrek van de Probo Koala te blokkeren, 'niet volledig in overweging hebben genomen'.

Bij zijn bezoek aan Nederland, in november 2008, was Ibeanu milder in zijn oordeel. Hij benadrukte toen dat Amsterdam had geprobeerd het vertrek van het schip te voorkomen. ''Door onduidelijke regels en uit angst voor claims hebben ze het toch laten gaan,'' zei hij toen.

Ook over de Ivoriaanse overheid is de VN-rapporteur kritisch. Hij concludeert dat Ivoorkust ernstig tekort is geschoten in het toezicht op de afvalverwerking. Tot op de dag van vandaag worden aanleggende schepen nog steeds niet systematisch gecontroleerd. Ook is de financiële compensatie volgens Ibeanu onvolledig en niet transparant verlopen.

Over de rol van Trafigura bij de giframp is Ibeanu duidelijk: het in Amsterdam gevestigde bedrijf had het afval nooit mogen afgeven aan een onbekend afvalbedrijf in Abidjan. De VN-gezant stelt dat het bedrijf wist dat het giftige afval alleen in Rotterdam op verantwoorde wijze kon worden verwerkt.

Trafigura heeft de afgelopen jaren van alles geprobeerd om nieuws over de giframp onder de pet te houden. In april kwam het bedrijf in het nieuws toen duidelijk werd dat het probeerde getuigen om te kopen. Ook spande Trafigura rechtszaken aan in een poging kritische media te muilkorven. Ibeanu wil met zijn onderzoek aandacht vragen voor afvaltransporten naar ontwikkelingslanden. (HET PAROOL)