Porno met een 'opvoedkundig karakter'

19-01-09 12:11 uur

De opvoedkundige aspecten van porno werden dit weekeinde aangeprezen tijdens een filmfestival in Kriterion. In de praktijk kon niet elke film aan de eisen voldoen.

Alternatieve, artistieke en radicale erotiek. Dat viel volgens de organisatoren dit weekeinde te aanschouwen op het Amsterdam Alternative Erotica Film Festival in Kriterion. Het genre laat zich niet eenvoudig samenvatten. Het gaat om 'het ontdekken en verkennen' van seksualiteit, wat dat ook moge zijn.

Het programma wekte de indruk dat het films met meerdere lagen betrof, die het niveau van recht-toe-recht-aan-porno ontstijgen. Zoals Born in Barn, dat 'complexe motieven blootlegt'. De omschrijving van Liberty in Restraint oogt ook verantwoord: 'eenvoudigweg de beste documentaire' die de producent ooit heeft gemaakt, over een Australische sm-fotograaf die 'artistiek onderzoekswerk' verricht.

Het betreft een gelikte film van anderhalf uur, waarin de fotograaf uitgebreid vertelt over zijn inspiratiebronnen, terwijl we hem volgen op de set. Dikke vrouwen gaan met zweepjes en wat al niet meer in de touwen hangende mannen te lijf, in leer verpakte types worden in kooien getakeld, et cetera. De documentaire doet denken aan de blik achter de schermen van pornosets zoals Veronica die vertoont op televisie.

Warm eten krijgt ze in een hondenbak
Hetzelfde kan worden gezegd van de korte docu Loving Work, over een Brits-Aziatisch paar uit de grachtengordel. In een toelichting zei regisseur Vivian Wenli Lin dat ze graag meer wilde weten van iemand met een Aziatische achtergrond die in de seksindustrie werkt.

Qua inhoud zou het een reportage kunnen zijn van Ton van Royen voor SBS. De vrouw speelt thuis zes dagen in de week hondje. Warm eten krijgt ze in een hondenbak, zonder bestek. We volgen het stel op een tripje naar Antwerpen, voor de opnames van een pornofilm. Terug in Amsterdam jast ze de piepers als er vrienden over de vloer zijn.

Behalve enkele feesten waren er ook een paar debatten op het festival. Zaterdag ging het over 'positive pornofication', wat een weerwoord suggereerde op de kritiek op de seksualisering van de maatschappij, die vooral jongeren op de gedachte zou brengen dat vrouwen zich in het echt net zo (moeten) gedragen als pornoactrices.

In de praktijk kwam dat uitgangspunt niet uit de verf. Sandy Wenderhold, hoofdredacteur van seksblad Chick en directeur van het porno-uitgeefconcern Sansyl, vertelde dat ze haar kinderen weghoudt van pornosites. De vrienden van haar vijftienjarige zoon zien dagelijks pornofilms. ''Zij praten over vrouwen op een manier waar ik me niet in kan vinden.''

Anderen deelneemsters, zoals de Franse schrijfster en pornoster Wendy Delorme, noemen de seksualisering juist 'bevrijdend', als het maar vrijwillig gebeurt. Volgens de Britse pornoregisseur Anna Span kan het genre 'opvoedend' zijn. (BAS SOETENHORST)