Econoom Jan Pen (88) overleden

15-02-10 06:51 uur

Professor Jan Pen in 1982. Foto Het Parool

AMSTERDAM - Jan Pen, die gisteren op 88-jarige leeftijd stierf, behoorde tot de top vijf van Nederlandse economen. Hij was breed georiënteerd, keynesiaan in hart en nieren en maakte economie inzichtelijk voor een groot publiek.

Dit zeggen vakgenoten in reactie op het overlijden van Jan Pen. Hij was hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen en bijna een halve eeuw columnist voor Het Parool. Hij schreef boeken als Kijk, economie, waarin hij economie inzichtelijk maakte voor een groot publiek.

''Eén van de grootste Nederlandse economen is overleden,'' zegt Arnold Heertje, voormalig hoogleraar aan de UvA. ''Als iemand een geschiedenis gaat schrijven van de economische wetenschap in Nederland, dan moet daarin een groot hoofdstuk worden gewijd aan Jan Pen.''

Dik Wolfson, gepensioneerd hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, vindt dat Pen tot de top vijf van de Nederlandse economen behoorde. ''Jan Tinbergen en Pieter Hennipman vormden de absolute top, Pen zat daar direct onder.''

Pen was breed georiënteerd, zegt Heertje. ''Moderne economen zijn gespecialiseerd in één vakgebied.''

Onuitwisbare indruk
De econoom sprak een groot publiek aan met zijn columns en boeken. ''Hij wist ingewikkelde zaken te verbeelden door die mooi op te schrijven,'' zegt Rick van der Ploeg, hoogleraar aan de UvA en voormalig staatssecretaris. ''Veel economen zijn technocraten, die goed zijn in wiskunde en statistiek. Hij beheerste die vakken ook, maar was tevens een groot stilist. Een formidabele man, die een onuitwisbare indruk heeft gemaakt.''

Pen was één van de weinige wetenschappers van wie boeken uitkwamen in de Penguin-reeks, de goedkope, oranje boekjes voor het grote publiek, memoreert Wolfson. ''Zijn boek over inkomensverdeling was een wereldsucces.''

Pen was een keynesiaan, een aanhanger van de Britse econoom John Maynard Keynes, die stelde dat de overheid in tijden van crisis meer moet uitgeven. ''Hij heeft Keynes bekendgemaakt bij leken, journalisten en politici,'' aldus Heertje.

Pen bleef Keynes trouw in de tijden dat de econoom uit de mode raakte. ''Maar hij was niet dogmatisch,'' zegt Arnoud Boot, hoogleraar aan de UvA. ''Hij wilde Keynes onder de aandacht houden.'' Inmiddels is Keynes helemaal terug: overheden hebben stevig ingegrepen om de crisis te beteugelen.

Pen bracht al vroeg het milieu onder aandacht van economen. ''Hij beklemtoonde de nadelige gevolgen van economische groei voor het milieu,'' aldus Heertje. (MICHIEL COUZY)