Klootwijk: stieren leggen geen eieren, mevrouw

03-11-10 09:30 uur

Foto ANP

column

AMSTERDAM - Kaas komt van de koe. U weet dat, maar veel kaasconsumenten, ook hoogopgeleide, hebben er geen idee van. En al helemaal weten ze niet wat stieren met kaas van doen hebben. We maken een nieuwe serie van mijn tv-programma De Wilde Keuken. Het wordt volgend jaar uitgezonden, als dat van de nieuwe regering nog mag.

Ik vroeg een kaasfabrikant die naar mijn smaak tot de top hoort van de industriële kaasmakers in de wereld, om een kaas met een koe op het etiket. Om te filmen. Het maakt het makkelijker om tv-kijkers iets duidelijk te maken. Zonder koe (of geit, schaap, paard en kameel) geen kaas. Op wikkels om boter staat soms nog een koe en op eierdozen worden nog wel eens kippen afgebeeld. Dat wordt minder. Het lijkt er op of producenten af willen van leerzame plaatjes op dozen en etiketten.

De kaasfabrikant heeft van dat verdoezelen geen last, maar hij had toevallig geen kazen liggen met koeien er op. Wel had hij nog een prachtig etiket dat al jaren niet meer wordt gebruikt. Met koeien. Hij plakte het op een van zijn belegen Gouda's en zo konden we ons filmpje maken. Het gaat helemaal niet over kaas maar over runderen.

Alle runderen worden vroeg of laat opgegeten. Door mensen en door hun katten die uit blikjes eten omdat muizen niet mogen van het baasje.

Er zijn mensen die liever geen vlees eten. Ze voelen zich bezwaard dat er dieren voor worden gedood. Het kunnen vriendelijke vredelievende mensen zijn. Maar je hebt onder vegetariërs hele kwaaien. Ze eten niet louter bruine bonen maar willen dat iedereen opleggen. Zo een kwaaie is een hoogleraar psychologie aan de universiteit van Nijmegen, mevrouw Vonk, die in haar vrije tijd burgers die biefstukken eten uitmaakt voor alles wat vies is en voos. Hufters zijn wij, zegt ze, klootzakken.

Een culinair publicist ging met haar uit eten in een vegetarisch restaurant en deed verslag. Niet bepaald spannend, niks om op deze plek veel aandacht aan te besteden, het was gewoon niet lekker, alleen twee van de gerechten op het menu dat mevrouw de hoogleraar heeft weg zitten kanen, vragen om vragen.

In een protestmanifest tegen de intensieve landbouwhuisdierhouderij in Nederland, dat ze liet ondertekenen door collega hoogleraren die ook al de ballen verstand bleken te hebben van hoe kaas gemaakt wordt en waar eieren vandaan komen, schreef ze over eendagskuikens. Ze worden meteen na geboorte gedood. Niet het kuiken vindt dat erg, maar mevrouw de psychologe.

Maar in het vegetarische restaurant at ze wel een omelet. Weet zij veel. Hennen leggen eieren, hanen niet. Er worden net zoveel hennen als hanen geboren en die hanen blijven, als je ze laat leven, onverkoopbare magere scharminkels die alleen maar voer eten en de pluimveehouder geen stuiver opbrengen.

Wie tegen het onmiddellijk en razendsnel doden van eendagshaantjes is kan onmogelijk smullen van een omelet. Of is een hypocriet van jewelste.

En daarom is het goed dat het tot stadse vegetariërs doordringt hoe het zit met kaas. Jazeker, mevrouw de kwaaie vegetariër, at ook kaas in het eethuis.

Een koe geeft pas melk als ze kalveren kreeg. De helft van alle kalfjes die geboren worden is een stier. Omdat stieren niet meer als werkpaard gebruikt kunnen worden (ossen!) zit er niets anders op dan ze op te eten. Tegen Maar als u kaas eet, hooggeleerde kwaaie dame, houdt u mede productie van rundvlees in stand. U bent een slagje erger dan waar u mij voor uitmaakt. (WOUTER KLOOTWIJK)

Ingezonden brief:

Meneer Klootwijk had zeker een slechte bui op 3 november j.l. Wat een zure column en wat ik echt slechte journalistiek vind, is spelen op de persoon.

Als ik het warrige stukje goed lees, doe je er beter aan maar niet te protesteren tegen de vee-industrie als je 'de ballen verstand hebt van hoe kaas gemaakt wordt'. Van meneer Klootwijk mag je geloof ik niets meer eten, want als je kaas eet, 'houd je de productie van rundvlees in stand'. Een omelet kan al helemaal niet, dat is zo hypocriet.

Dit krijgt de arme mevrouw Vonk allemaal voor de voeten geworpen: het eten van kaas en eieren. Een 'kwaaie vegetarièr´noemt hij haar.

Wat heeft dat arme mens in hemelsnaam misdaan, dat ze het zo moet ontgelden?

Bij mijn weten heeft mevrouw Vonk een beschaafde protestactie gestart tegen de vee-industrie, ondertekend door honderd collega-hoogleraren en vele, vele anderen, onder wie ook ik. Dat zit meneer Klootwijk kennelijk niet lekker en waarom? Laat hij blij zijn dat er mensen zich daadwerkelijk bekommeren om de nare omstandigheden waaronder onze productiedieren moeten leven. Dat er mensen zijn, die proberen iedereen ervan te overtuigen dat het anders moet.

Meneer Klootwijk is heus niet de enige kritische consument, die het dubieuze van vele producten bloot legt. Ik vraag me af: voelt hij zich misschien bedreigd? Wil hij uniek zijn? Netty van Lookeren Campagne

Ingezonden brief:

In zijn column reageert Wouter Klootwijk op het vegetarisch diner waarbij ik culinair recensent Mac van Dinther heb vergezeld. Klootwijk is boos omdat ik als pleitbezorger van een dier- en milieuvriendelijke leefwijze zomaar kaas heb gegeten; dat komt immers van de koe en die arme koe moet daartoe jaarlijks kalveren baren, waar het vaak weer slecht mee afloopt.

Ik ben blij dat uw culinair deskundige hier de aandacht op vestigt, want inderdaad lijken veel mensen te denken dat koeien zomaar vanzelf het hele jaar melk geven. Zelf eet ik uitsluitend biologische zuivel (en af en toe ook biologisch vlees). Bij het bewuste diner heb ik geen kaas gegeten; dit staat expliciet in de recensie: "We proeven ook nog een hapje van de Indiase curry met tomaat die Roos heeft besteld", dus de boosheid is misplaatst.

Maar los daarvan: iemand die geen vlees eet maar wel zuivel, levert nog altijd een aanzienlijk grotere bijdrage levert aan de bescherming van dieren, milieu en klimaat dan iemand die hier 'consequent' niets aan doet. Dat vegetariërs niet altijd consequent zijn - ze dragen soms leren schoenen, slaan muggen dood, geven hun kat vlees; vreselijk hè? - wordt weleens gezien als een argument om maar vlees te blijven eten. Merkwaardig, want je kunt beter inconsequent iets goeds doen dan consequent alles fout.

Wat mij betreft is iedere stap op dit terrein prijzenswaardig: minder vlees, minder kaas, meer biologisch en plantaardig, en als je 1 vleesloze dag inlast ben je óók goed bezig, en zul je mij niet horen protesteren dat je die ene dag (of die andere 6 dagen) niet consequent bent. Het verheugt me dan ook dat Klootwijk zo bezorgd is over de stiertjes van de melkkoe: ik neem aan dat dit betekent dat hij zelf de zuivel van het menu heeft geschrapt. Fantastisch: iedere stap is er één.

Roos Vonk Hoogleraar psychologie Radboud Universiteit