Opinie Bewaar

'De yup neemt Amsterdam over'

Koffietent met terras op het Beukenplein in Oost.
Koffietent met terras op het Beukenplein in Oost. © Floris Lok

Niet de toeristen zijn debet aan de veranderende stad, het is de yup die Amsterdam overneemt. En dat komt de stad niet ten goede, betoogt jurist, politicoloog en Amsterdammer Arthur Claassen.

De yup heeft geen enkele tolerantie meer voor ellende

Onlangs stelde Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes dat Amsterdam vies, vuig en te vol wordt. Daarop reageerde columnist Theodor Holman als door een adder gebeten: 'Een wereldstad als Amsterdam mag smoezelig zijn. Dan gebeurt er wat. De stad moet stinken naar het zweet van verdorvenen. Cultuur heeft baat bij verderf.'

Het is duidelijk dat er een richtingenstrijd gaande is in Amsterdam, met als inzet het toekomstige karakter van de stad. Het is een strijd tussen ouderwetse stadsromantici als Holman en nieuwerwetse yuppen.

De stadsromanticus wil het leven in de stad niet te veel reguleren. Zijn laissez faire juicht de aanwezigheid van een rosse buurt, graffiti, anarchie, junks, zwervers en bijbehorende no-goarea's toe.

Jungle
Voor de bohemien is de stad een betonnen jungle die - net als een echte jungle - grillig en onbeheerst groeit, met leven in alle hoeken en gaten. De stad moet rebels, divers en onverwachts zijn. Juist uit het gevaar van de grote stad wordt creativiteit en kunst geboren. Zonder die rafelrandjes bloedt de stad dood.

Dat soort dingen.

Aan de andere kant is daar de yup. Amsterdam en het centrum in het bijzonder trekken steeds meer hogeropgeleiden aan. De yup neemt daarmee steeds grotere delen van de stad in bezit. De grachtengordel en Zuid kwamen hem al toe en de afgelopen jaren confisqueerde hij de Jordaan en delen van West en Oost.

Deze yup houdt niet van burengerucht, van vuilnis op straat en van junks. De yup heeft een hekel aan onregelmatigheden. Hij houdt wel van een keurig aangeharkt buurtje. Van yogaklasjes, bakfietsen en lunchrooms. En van koffiebarretjes met een terras in de zon.

Over beide richtingen valt wel wat te zeggen. De stadsromantici mag je verwijten dat zij vooral prostitutie, drugsgebruik en bijbehorende overlast verheerlijken. Zij schurken genoeglijk tegen andermans ellende aan, maar maken daar meestal geen wezenlijk deel van uit. In die zin is de stadsromanticus erg goed in het tolereren van andermans ellende.

Tolerantiegrenzen
De yup daarentegen heeft geen enkele tolerantie meer voor ellende. Dat de vuilniszakken op straat als een steeds groter probleem worden ervaren, zegt weinig over de hoeveelheid vuilnis (immers decennialang waren de straten veel en veel viezer), maar veel over de steeds lagere tolerantiegrenzen voor straatafval.

Hetzelfde geldt voor veiligheid. De criminaliteit is de afgelopen decennia meetbaar afgenomen, maar wordt steeds meer als belastend ervaren.

Columnist Dylan van Eijkeren schreef onlangs in deze krant: 'Yuppen zijn het Agent Orange van het stadsleven. Ze verdelgen alles. Als ze eenmaal over een wijk heen geraasd zijn, resteert louter koffie.' Het is waar, de yup maakt buurten eenvormig en steriel. Je hoeft geen helderziende te zijn om te weten hoe de Wallen er over twintig jaar uitzien: een keurig gerestaureerd buurtje met ateliers, vintage kledingshopjes en koffiebarretjes. Inderdaad, precies zoals de Jordaan anno 2014. De beweging is al ingezet.

De yup is bovendien paradoxaal in zijn houding. Imagogevoelig als hij is, woont hij maar al te graag in buurten die ooit ruig waren. Stoer toch, een huisje in de Jordaan, die 'echte authentieke' volksbuurt. Hij flirt echter met ruigheid zonder dat hij er echt in wil leven. Dit zal dan wel typische yuppenromantiek zijn.

Quartier Putain
Het logische gevolg is een hip koffiebarretje op het Oudekerksplein dat Quartier Putain heet. Aldaar verkopen ze toeristenmokken met de bedrijfsnaam erop. Het roemruchte verleden wordt geconserveerd en uitgebaat door handige ondernemers. Het is de museale benadering van een stad.

Het lijkt erop dat de aloude theorie opgeld doet. Eerst is er een rauwe arbeidersbuurt. Op enig moment is er geen werk meer en wordt de wijk overgenomen door bohemiens, kunstenaars, homo's, studenten en ander vrijzinnig gespuis. De buurt wordt levendig en inspirerend. Maar de yup ligt niet te slapen. Niet veel later neemt hij met zijn geld de buurt definitief over. De conservering is een feit.

Wie gaat deze strijd winnen? De yuppen zijn aan de winnende hand. Zij zijn getalsmatig in de meerderheid en hun aantal groeit. En zij hebben met D66 nu ook de ideale partij achter de knoppen in het stadhuis. Mijn voorspelling: Amsterdam wordt de komende jaren mooier, netter, en saaier.


Wil je reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.