Staatsschuld fors omhoog

20-11-08 10:21 uur

Met het redden van Fortis en het steunen van andere banken heeft de staat zich flink in de schulden gestoken. Foto ANP/Koen Suyk

DEN HAAG - Nederland heeft zich met het redden van Fortis en het steunen van banken en de economie diep in de schulden gestoken. In twee maanden is de staatsschuld met 29 procent gestegen. Eind augustus, vlak voor de kredietcrisis, bedroeg de staatsschuld nog 220 miljard euro. Eind oktober was dat 283 miljard euro.

In de tussentijd kocht minister Wouter Bos van Financiën een deel van Fortis, inclusief ABN Amro, voor 16,8 miljard euro en steunde hij Aegon, ING en SNS met in totaal veertien miljard euro. Daarnaast werden miljarden 'geoormerkt' voor het garantieplan, waarbij bedrijven met de staat als onderpand geld kunnen lenen.

In september nog meldde het ministerie van Financiën dat de staatsschuld 'lager was dan ooit' en naar verwachting dit jaar op 206 miljard euro zou uitkomen, om volgend jaar verder te dalen tot 203 miljard euro. In een andere berekening, voor de zogeheten EMU-schuld ten opzichte van andere Europese landen, zou de staatsschuld op 250 miljard euro uitkomen en in 2009 op 246 miljard euro.

Bos heeft laten weten dat hij niet van plan is op korte termijn iets aan de begroting voor 2009 te veranderen 0m de staatsschuld binnen de perken te houden. De steun aan banken en de economie valt buiten de strenge begrotingsregels die de eurolanden hanteren. Er hóéft dus niet bezuinigd te worden om de extra uitgaven te compenseren.

Het is nog niet afgelopen met de miljardensteun aan de economie. De Europese Commissie werkt aan een voorstel waarbij lidstaten één procent van hun bruto binnenlands product (alles wat binnen de grenzen wordt geproduceerd) opzijzetten voor economische steun. Voor Nederland zou dat gaan om zes miljard euro. Voor Duitsland, de grootste economie van de eurozone, is dat 25 miljard.

Brussel wil zo een Europees fonds vormen van 130 miljard euro. De Europese Commissie zal eind deze maand met definitieve voorstellen komen voor de manier waarop Europa met de financiële crisis en de economische teruggang moet omgaan. Daarbij is het de vraag of behalve de banken ook andere sectoren gesteund moeten worden, te beginnen met de auto-industrie. De Duitse EU-industriecommissaris Günter Verheugen is daar voorstander van, maar zowel binnen de Europese Commissie als in het Europees Parlement groeit het verzet.

Volgens de tegenstanders vertroebelt steun aan de industrie de concurrentieverhoudingen. Alleen voor banken moet wat hen betreft een uitzondering worden gemaakt, vanwege hun rol in de economie. (HET PAROOL)