Binnenland Bewaar

'Kun je niet kopen? Dan je huis uit,' is de boodschap in de Kolenkitbuurt

Khadija Ahfid moet morgen uit haar tijdelijke huurwoning
Khadija Ahfid moet morgen uit haar tijdelijke huurwoning © Ernst Coppejans

Bewoners van de Kolenkitbuurt protesteren tegen de tijdelijke huurcontracten waarop zij aangewezen zijn. Huurdersorganisaties vrezen dat de huursector de arbeidsmarkt achterna gaat, met tijdelijke contracten die weinig zekerheid geven.

Eigenlijk wordt gezegd: ga maar in Almere of Purmerend wonen

Abel Heijkamp

Met haar dochter Yasmin (10) trekt Khadija Ahfid al acht jaar door Amsterdam-West, van de ene tijdelijke huurwoning naar de andere. Na ruim drie jaar moet ze nu ook vertrekken uit de Kolenkitbuurt. Vandaag is officieel de laatste dag. 'Ze zeiden: als je het kunt kopen, kun je blijven. Anders is het afgelopen.'

Met zo'n dertig medestanders demonstreerde ze gisteren op het hoofdkantoor van woningcorporatie Rochdale tegen het vertrek van tijdelijke bewoners van 154 woningen in de Kolenkitbuurt. Het blok wordt opgeknapt en, op achttien woningen na, verkocht. Drie maanden geleden kregen ze te horen dat ze weg moeten, maar het is haar niet gelukt een andere plek te vinden.

'Ik zou bij god niet weten waar ik naartoe moet, ik kan er nu ook niet helder over nadenken.' Voor haar dochter is het ook niet bevorderlijk als ze naar een andere school moet. 'Ze heeft duidelijk haar plekje gevonden, haar vriendinnetjes. De directeur zei vandaag nog dat groep 6 een heel belangrijke klas is.'

Door de crisis liet de renovatie op zich wachten, ook al wist ze dat het huren tijdelijk was. 'Ik moest er wel mee instemmen. Anders stond ik sowieso op straat met een kind.' En ja, de huur is lager. 'Maar ik mag blij zijn dat ik elke maand rond kan komen.'

Geen keuze
Bij Rochdale kregen de huurders geen gehoor met hun eis voor vervangende woonruimte. 'Dan zouden ze voorrang krijgen op mensen die nog veel langer wachten,' aldus een woordvoerder, die grif toegeeft dat het een slecht gevoel geeft dat een alleenstaande moeder met een kind haar huis uit moet. 'Ze wisten allemaal dat het tijdelijk was. En ze betaalden daarom ook minder huur.'

De individuele keuze voor zo'n tijdelijk huurcontract is bedrieglijk, vindt Abel Heijkamp, die de huurders steunt met zijn Bond Precaire Woonvormen. 'Net als op de arbeidsmarkt wordt mensen een worst voorgehouden: uiteindelijk groei je door naar een grotemensenwoning. Maar er is helemaal geen keuze aan de onderkant van de woningmarkt.'

Alleen maar meer
Heijkamp ziet de tijdelijke huurcontracten als 'katalysator van de gentrificatie', de opkomst van oudere wijken die nieuwe kapitaalkrachtige bewoners trekken. 'Rijke mensen verdringen arme mensen. Mensen met een kleine portemonnee worden de stad uitgejaagd. Eigenlijk wordt gezegd: ga maar in Almere of Purmerend wonen.' Hij verwacht dat er alleen maar meer tijdelijke huurcontracten komen, door een wetsvoorstel van minister Stef Blok. Nu al zijn voor veel uitzonderingen tijdelijke contracten mogelijk - in woningen voor doelgroepen zoals studenten, maar ook bij leegstand of renovatie. Blok voegt daar de mogelijkheid aan toe voor een huurcontract van maximaal één jaar.

Ook de Woonbond doet de groei van tijdelijke huurcontracten denken aan de arbeidsmarkt met zijn nulurencontracten, doorgeschoten flexibilisering, continue onzekerheid. Directeur Ronald Paping van de belangenvereniging voor huurders: 'Op de huurmarkt zien we straks hetzelfde.'

Gespannen woningmarkt
Dan gebeurt vooral in steden met een gespannen woningmarkt. 'In Amsterdam, Haarlem, Utrecht, Leiden hebben huurders gewoon weinig keus. Dus ze zijn straks wel gedwongen om met dit soort slechte contracten akkoord te gaan,' zegt hij. Paping voorspelt dat zowel particuliere verhuurders als corporaties dit op grote schaal gaan toepassen.

'Het leidt ertoe dat huurders niet weten of ze weer ergens terechtkunnen als het jaar afloopt of verhuiskosten moeten maken. Intussen is het ook nog onwenselijk voor de sociale structuur van wijken,' zegt Paping.

Niet aantrekkelijk
Minister Blok verwacht dat het zo'n vaart niet zal lopen. Het is zijn bedoeling particulieren over de streep te trekken om een woning te verhuren, zonder dat ze er voor lange tijd aan vastzitten. Een huurcontract voor onbepaalde tijd blijft voor hem de norm. Volgens de minister is het voor professionele verhuurders en woningcorporaties niet aantrekkelijk om elk jaar weer nieuwe huurders te zoeken, met alle kosten van dien. Een tijdelijk huurcontract omzetten in een vaste overeenkomst kan altijd nog. In zijn wetsvoorstel heeft Blok alleen geregeld dat op zo'n jaarcontract niet opnieuw een tijdelijk huurcontract mag volgen.

Woonbonddirecteur Paping heeft er weinig vertrouwen in: 'Of we hier nou zo'n gelukkige samenleving van krijgen...'