Amsterdam Bewaar

Ook in Amsterdam neemt de kloof tussen arm en rijk toe

Een dakloze in Milaan. De toenemende ongelijkheid in de Europese grote steden is een gevolg van liberalisering en globalisering.
Een dakloze in Milaan. De toenemende ongelijkheid in de Europese grote steden is een gevolg van liberalisering en globalisering. ┬ę ANP

De tweedeling tussen arm en rijk neemt snel toe in Europese hoofdsteden, blijkt uit internationaal wetenschappelijk onderzoek. Ook Amsterdam groeit uit tot een gedeelde stad.

Meest gesegregeerde steden

1. Madrid
2. Milaan
3. Tallinn
4. Londen
5. Stockholm
6. Wenen
7. Athene
8. Amsterdam
9. Boedapest
10. Riga
11. Vilnius
12. Praag
13. Oslo

De ongelijkheid is het grootst in Madrid. Door de crisis verloren veel mensen hun baan; rijken wisten hun welvaart grotendeels te behouden.

Bron: Socio-Eco. Segregation in European Capital Cities

In het rijtje Europese (hoofd)steden met een tweedeling behoort Amsterdam tot de middenmoot; het is niet zo heftig als in Madrid, Milaan of Londen, maar wel een stuk groter dan in Boedapest, Praag of Oslo. Dat blijkt uit de resultaten van onderzoek naar segregatie in dertien Europese steden.

'Amsterdam vormde altijd een egalitaire samenleving, maar die tijd is voorbij,' aldus Sako Musterd, hoogleraar stedelijke geografie aan de Universiteit van Amsterdam en een van de wetenschappers die verantwoordelijk zijn voor dit internationale onderzoek.

Krimp
De toenemende ongelijkheid in de Europese hoofdsteden is een gevolg van liberalisering en globalisering, zegt Musterd. En laat Amsterdam nu net in het hart van de globalisering zitten: het ene na het andere internationale bedrijf komt naar de stad, met goedverdienende banen. Een feest voor hoogopgeleiden, maar wie minder geschoold is, mag niet meedoen.

Ook liberalisering raakt Amsterdam: de overheid trekt zich terug en is minder in staat de ongelijkheid te dempen, zie bijvoorbeeld de krimp van de sociale huurmarkt.

De segregatie in Amsterdam is structureel, maar vlakt wel af sinds 2008, het begin van de crisis. Vanwege de crisis durfden veel Amsterdammers niet te verhuizen, ook niet als zij meer gingen verdienen. Hierdoor nam het gemiddelde inkomen ook in zwakkere buurten toe.

Volgens Musterd is deze demping van de segregatie tijdelijk; op de lange termijn groeit de ongelijkheid alleen maar. En dat is erg. 'In zijn algemeenheid kun je zeggen dat groeiende ongelijkheid de duurzaamheid van een samenleving bedreigt. Kinderen die in mindere buurten opgroeien, staan op achterstand. Sociaal-economische ongelijkheid leidt ook tot ongelijkheid in de criminaliteitscijfers.'

Vervreemding
Als de gemeente of het rijk niet ingrijpt, is de kans volgens Musterd groot dat het gebied binnen de A10 op termijn louter plaats biedt aan topinkomens en de hogere middenklasse.

Op deze ontwikkeling zit wel een zekere rem: het duurt even voordat onaantrekkelijke woningen in het centrum toch gewild zijn bij hogere inkomens. Amsterdam moet voorzichtig zijn, vindt Musterd, want in het extreemste geval ontstaan ook hier sociale tegenstellingen zoals in Amerika, met vervreemding tussen groepen en no-goareas.