Buitenland Bewaar

Wat is dat toch voor masker, van die occupy-betogers?

Het Guy Fawkes (of V for Vendetta)-masker in Hong Kong...
Het Guy Fawkes (of V for Vendetta)-masker in Hong Kong... © REUTERS

Symbolen, hebben we nodig. Op het Tahrirplein in Egypte, als icoon van de Anonymous-hackersgroep, en nu bij de Occupy-protesten in de Verenigde Staten en Europa: overal dragen de demonstranten hetzelfde masker. Wit, boosaardige grijns, bloskes op de wangen, sik, snor en dichtgeknepen ogen. Wat is dat voor masker?

Het gezicht van 'V'. En van Guy Fawkes.

Het masker werd voor het eerst getekend door David Lloyd, als gezicht van het hoofdpersonage van de graphic novel V for Vendetta. De hoofdpersoon in kwestie draagt een lange zwarte mantel, een zwarte hoed en, inderdaad, het masker. Achtergrond: een post-apocalyptisch Londen waar een fascistische partij aan de macht is. 'V', de man met het masker dus, is een revolutionaire anarchist die de regering uiteindelijk ten val probeert te brengen en daarom het parlement wil opblazen.

Die verhaallijn is weer geleend van het Guy Fawkes-verhaal, ofwel het buskruitcomplot of het buskruidverraad. Fawkes was een Engels militair en katholiek, die in 1605 de protestantse koning Jacobus 1 wilde vermoorden, omdat hij de paus had geëxcommuniceerd. De aanslag, die hij wilde plegen met een flinke voorraad buskruit onder het Hogerhuis in Londen, mislukte. Fawkes werd ter dood veroordeeld in 1606. Elk jaar wordt in het Verenigd Koninkrijk Guy Fawkes day gevierd, en elk jaar worden de kelders van het Britse parlement geïnspecteerd op die dag, om er zeker van te zijn dat er geen aanslag wordt voorbereid.

De figuur van Fawkes en met name de interpretatie van V for Vendetta spreken kennelijk tot de verbeelding bij burgers die enig regime niet meer pikken. Echt bekend werd het masker vooral toen Warner Bros. in 2006 een film (trailer hieronder) uitbracht op basis van de stripverhalen, die ook V for Vendetta heet. Het masker van de katholiek die geen protestantse koning wilde, werd het masker van onvrede, protest en de (gewenste) mogelijkheid het heft in eigen hand te nemen. Waar dan ook.