Reddingsplan voor euro van 720 miljard

10-05-10 06:28 uur

Demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager. ANP

update

BRUSSEL - De EU-landen hopen de crisis rond de euro te bezweren met een noodplan waarvoor 720 miljard euro aan leningen en garanties beschikbaar komt voor landen die bankroet dreigen te raken. Vijfhonderd miljard komt indien nodig van de Europese Commissie en de eurolanden, de rest van het Internationaal Monetair Fonds. ''Ik denk absoluut dat dit voldoende is om de financiële markten tot rust te brengen'', zei minister van Financiën Jan Kees de Jager vannacht na tien uur onderhandelen met zijn EU-collega's.

Het plan is nodig om te voorkomen dat de Griekse crisis overslaat naar andere landen van de eurozone. Met name Spanje en Portugal leken slachtoffer te worden van speculanten, waardoor ook de koersen van euro en aandelen kelderden. Met het plan wordt een buffer opgeworpen tegen die speculaties. Het was net klaar voor om twee uur vannacht de beurs van Tokio, een goede graadmeter, openging. De eerste reactie was gemengd: de Nikkei-index steeg een half procent, maar de koers van de euro daalde iets tegenover de dollar.

Het pakket bestaat uit 60 miljard euro aan leningen via de Europese Commissie, 440 miljard aan garanties voor leningen van de zestien eurolanden, en nog eens 220 miljard euro aan leningen door het IMF. ''Dit pakket moet vertrouwen genereren'', zei De Jager. Het maximale Nederlandse aandeel zal 26 miljard euro bedragen, maar de minister gaat er van uit dat dit nooit zal hoeven worden aangesproken. De Tweede Kamer zal nog moeten instemmen met die bijdrage.

Het reddingsplan bestaat uit een 'tweetrapsraket'. Als een land in nood komt, moet het eerst aankloppen bij de Europese Commissie. Die kan maximaal 60 miljard euro ophalen en die doorsluizen naar het land dat geld nodig heeft. Daaraan worden strenge voorwaarden verbonden, zoals forse bezuinigingen. De Commissie kent ook nu zo'n leenfaciliteit, maar alleen voor niet-eurolanden. Letland, Hongarije en Roemenië hebben daar al gebruik van gemaakt. Nu krijgen ook eurolanden die kans.

Zijn die 60 miljard niet genoeg, dan moet aangeklopt worden bij de andere eurolanden. Die lenen het geld niet zelf uit, maar stellen zich garant voor leningen die zullen worden verstrekt door een nieuw op te richten EU-instantie, die zelf het geld op de kapitaalmarkt leent. Door de hoge kredietwaardigheid van de EU en met de garantie van de lidstaten mag dat geen probleem zijn.

Voordat die nieuwe EU-instantie kan gaan lenen en uitlenen is een unanieme beslissing van de eurolanden nodig. Eén lidstaat kan het dus tegenhouden. Vooral Nederland en Duitsland hebben daar op aangedrongen, aldus De Jager. Andere landen wilden de beslissingsbevoegdheid in handen van de Europese Commissie leggen, ''maar daarmee geef je zeggenschap uit handen''. Het compromis is nu dat de nieuwe instantie door de Europese Commissie wordt beheerd, maar alleen in actie kan komen met instemming van alle zestien eurolanden.

Spanje en Portugal hebben gisteren beloofd binnen een week met drastische bezuinigingsvoorstellen te komen om hun begrotingstekorten terug te dringen. Maar volgens De Jager is het onterecht om met name Spanje met Griekenland te vergelijken. Spanje heeft een veel lagere staatsschuld, in procenten zelfs minder dan Nederland, en er is dus geen enkele reden te denken dat het land op een bankroet afstevent, aldus de bewindsman. (GPD)