Nederlanders veranderen massaal testament

08-03-10 13:58 uur

Foto ANP

DEN BOSCH - Ouders lopen de deur plat bij notariskantoren om het testament te veranderen. Ze willen zo een belastingaanslag van de fiscus over het kindsdeel ontlopen.

De Bossche notaris Sjef Oomen wist vorige week maandag na de uitzending van het consumentenprogramma Radar meteen dat het druk zou worden. Hij schreef nog diezelfde avond een intern memo om alle collega's te attenderen op te verwachten roodgloeiende telefoons. Hij kreeg gelijk.

Bij notariskantoren in het hele land heeft de hele week de telefoon niet stilgestaan. De agenda's staan inmiddels vol met duizenden afspraken om alsnog een testament op te maken of het bestaande testament te herzien.

In Radar kwam een weduwnaar aan het woord die kort na de dood van zijn vrouw een aanslag van duizenden euro's van de fiscus op de deurmat vond voor successierechten over de kindsdelen. Op zich geen vreemde situatie, maar omdat sinds januari 2003 wettelijk is geregeld dat de hele nalatenschap naar de langslevende partner gaat, hebben veel mensen niet in de gaten dat er over de vorderingen die de kinderen hebben (het kindsdeel) al wel belasting door de overblijvende ouder moet worden betaald.

Kindsdeel
De kinderen kunnen hun deel niet opeisen. Bij een erfenis van 300.000 euro en twee kinderen is het kindsdeel 50.000 euro. De ouder heeft immers sowieso de helft en krijgt er een kindsdeel bij.

Over ieder kindsdeel betaalt de ouder 3100 euro erfbelasting (50.000 - vrijstelling van 19.000= 31.000 en daarover 10 procent). Als het geld vooral in de stenen zit kan dat een groot probleem zijn, zoals uit de televisie-uitzending bleek. Want er moet wel ineens 6200 op tafel komen.

Twee door Radar opgevoerde hoogleraren gaven aan hoe dit testamentair vermeden kan worden, maar volgens Oomen vertelden zij maar een deel van het verhaal, omdat er een fiscaal nog gunstiger oplossing is.

Tweetrapstestament
Eerst het alternatief uit Radar: het zogeheten tweetrapstestament. Daarin wordt vastgelegd dat de langstlevende de enige erfgenaam is en dat de kinderen bij het eerste overlijden worden onterfd. Op grond van de tweetrapsregeling erven zij pas van de eerst stervende ouder als beiden dood zijn.

De langstlevende ouder heeft een vrijstelling van 600.000 euro en zal dus in de meeste gevallen niets hoeven te betalen. De kinderen krijgen later alles en betalen ook alles. Als het gaat om een totale erfenis van 300.000 euro is dat 11.200 euro per kind (150.000 erfenis minus 2x 19.000 vrijstelling = 112.000 met een erfbelasting van 10%).

Als er testamentair niets geregeld is, zoals in het eerste geval, betaalt de langstlevende ouder per kind 3100 en de kinderen later als ze de resterende 200.000 erven ieder 8100 euro. In totaal dus ook 11.200.

Het tweede alternatief noemt Oomen het 'opleuken' van het wettelijk erfrecht middels een aanvullend testament. De langstlevende ouder betaalt wel de 3100 per kindsdeel, maar gaat vervolgens over de 50.000 euro op papier een samengestelde interest van zes procent per jaar vergoeden, die niet opeisbaar is. Die rente kan behoorlijk oplopen en mag eerst van de resterende erfenis worden afgetrokken alvorens er successierecht wordt geheven. Stel dat de betreffende ouder nog vijf jaar leeft, dan zijn de kindsdelen 'aangegroeid' met 17.000 rente die als een soort tweede vrijstelling van de resterende erfenis afgetrokken mag worden. De kinderen betalen dan ieder nog 6400 erfbelasting. Hoe langer de ene ouder nog leeft, hoe lucratiever deze regeling. (GPD)