Dirk Scheringa weigert te vallen

20-10-09 11:40 uur

Maandagavond kreeg Dirk, onveranderd beminnelijk, zijn onemanshow bij Pauw & Witteman, waar hij met krachtige slagen door zijn eigen gelijk schaatste. Foto ANP

Dirk is platzak. En dat is de schuld van de boze buitenwereld. Aan de eigen schuld wil hij niet te veel woorden vuil maken. Voor de gemaakte fouten zijn immers excuses aangeboden, met 1300 klanten is een regeling getroffen, dus waar praten we nog over? Nee, de DSB-bank, zijn bank, zijn levenswerk, is kapot gemaakt door De Nederlandsche Bank, door Wouter Bos, door Pieter Lakeman en ook de curatoren hebben in de ogen van Dirk Scheringa bepaald geen schone handen.

Hij is in een paar dagen tijd niet alleen zijn bedrijf, maar ook al zijn eigen geld, een slordige 250 miljoen euro, kwijtgeraakt. In de beslotenheid van de personeelsbijeenkomst gisterochtend liet hij kort zijn emoties gaan, gevolgd door de zaal; de rest van de dag toonde hij zich de langeafstandsschaatser die hij ook is: strijdlustig en ijzerenheinig in zijn gelijk.

Sommigen van zijn klanten kunnen ervan meepraten, berooid raken in een paar dagen, maar een Dirk Scheringa gaat niet ineens gebogen en schichtig door het leven. Het is kennelijk behulpzaam om jezelf als slachtoffer te zien.

Hij heeft er de afgelopen weken alles aan gedaan om het schip drijvende te houden; hij zou terugtreden als voorzitter van de Raad van Bestuur, zijn eigen aandelen voor een vriendenprijsje overdoen en hij was al bezig zijn kantoor te ontruimen.

Maar de gegadigden kwamen en gingen ook weer, na ampele bestudering van de boeken. En ook Plan B, een soort burgerinitiatief dat inleg wilde omzetten in aandelen, was niet solide genoeg om Wellink en Bos tot steun te bewegen. Zij hebben, in de geleende tijd die de rechtbank Scheringa een paar keer gaf, geen seconde in een doorstart geloofd. Anders dan Dirk, die op strohalmen was aangewezen, vertrouwden ze er niet op dat spaarders hun geld wel bij de bank zouden laten zodra de tegoeden weer vrij zouden komen.

''We zijn kapotgemaakt,'' zei Dirk. ''Een horrorscenario dat zijn weerga niet kent. We zijn door een lek over de afgrond geduwd en toen was het gebeurd, onbegrijpelijk. Krankzinnig dat je door boekhoudkundige trucs kapot gemaakt kunt worden.''

''We hebben toch last gekregen van de kredietcrisis, maar op een late manier. We moesten ineens een hogere rente betalen voor de inkoop van geld. In een normale markt hadden we makkelijk honderd miljoen kunnen aantrekken. Als Bos dat ter beschikking had gesteld, waren we gered geweest. Nu neemt de samenleving anderhalf miljard schade.''

De man die met AZ en zijn Museum voor Realisme 'iets had willen teruggeven aan de samenleving', was zo kwaad geweest dat hij zeven ton van zijn eigen spaargeld naar een andere bank had overgeboekt. Toen dat uitlekte, stortte hij het geld weer terug, omdat hij zich, zei hij, niet wilde onttrekken aan de risico's die zijn eigen spaarders ook liepen.

Onderzoek moet er komen, het liefst een parlementair onderzoek. ''Want wij willen weten welk belang De Nederlandsche Bank en het ministerie van Financiën hebben gehad om ons zo te laten zitten. Dat vragen wij ons af.''

Later op de dag, toen 1300 betraande werknemers in Wognum hun spullen stonden in te pakken, vatte Wouter Bos dat belang kernachtig samen als het 'belang van de belastingbetaler'. ''Elke euro steun zou in een zwart gat vallen. DSB is niet failliet gegaan omdat niemand het wilde redden. DSB is failliet gegaan omdat er geen geld in kas is, de onderpanden dubieus zijn, de bank moet leven van noodhulp en er vele ongewisse claims zijn. Als iemand verdrinkt, is dat niet doordat hij niet gered wordt, maar doordat hij niet kan zwemmen.''

Curator Joost Kuiper deed er 's middags nog een schepje bovenop: ''Het verdienmodel van de DSB-bank is jarenlang gebaseerd geweest op provisies. Per 1 april is dat omgegooid. Toen moest de bank kort geld lenen om dat lang uit te zetten. Komt een dergelijke bank in imagoproblemen dan is er welbewust een liquiditeitsrisico genomen. En dat is opgevangen met Europees geld waar DSB helemaal geen recht op had.''

Maandagavond kreeg Dirk, onveranderd beminnelijk, zijn onemanshow bij Pauw & Witteman, waar hij met krachtige slagen door zijn eigen gelijk schaatste. De man met politieke ambities heeft tegen zijn medewerkers gezegd dat hij misschien maar eens de Partij voor de Mensen moet gaan beginnen. Maar eerst wil hij zijn Spaanse buitenhuis verkopen om aan huishoudgeld te komen. Dat kan dan later nog worden aangevuld met spreekbeurten, een boek en Dirk, the movie. (ALBERT DE LANGE)