'Wereldeconomie moet grondig op de schop'

02-10-09 10:58 uur

IMF-hoofdeconoom Olivier Blanchard (R) bij de presentatie van de nieuwe editie van de World Economic Outlook. Foto EPA

ISTANBOEL - Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft goed en slecht nieuws over de wereldeconomie. Het goede nieuws is dat de meeste economieën door hoge overheidsuitgaven weer groeien. Minder positief is dat de effecten daarvan tijdelijk zijn.

Voor een duurzaam herstel zijn grondige hervormingen noodzakelijk. ''Hoge overheidsuitgaven en grote tekorten kunnen niet eeuwig blijven bestaan,'' waarschuwde IMF-hoofdeconoom Olivier Blanchard bij de presentatie van de nieuwe editie van de World Economic Outlook. ''Om het herstel door te zetten, moeten de consumptie en de investeringen omhoog. Dat wordt een grote uitdaging.''

De kans dat consumenten en bedrijven op korte termijn het stokje kunnen overnemen van de overheid, is namelijk bijzonder klein. ''Bedrijven gaan nog altijd in hoog tempo failliet, de werkgelegenheid krimpt en de groei van consumptie en investeringen blijft heel gering,'' schrijft het IMF in het rapport. Het fonds voorziet dan ook een matige groei in de komende jaren, die niet genoeg zal zijn voor een spoedig herstel van de werkgelegenheid.

Om echt uit het dal te kunnen klimmen, moet de samenstelling van de internationale economie grondig op de schop, aldus Blanchard. Landen die de mondiale groei jarenlang aanjoegen met hun hoge bestedingen, moeten noodgedwongen hun schulden afbouwen en zich meer richten op de export. Landen die jarenlang veel geld verdienden aan de export, moeten hun reserves aanwenden om de bestedingen in eigen land te stimuleren.

Vrij vertaald: Amerikanen moeten minder consumeren en meer sparen. Om de klap die de wereldeconomie daarvan krijgt te compenseren, moeten vooral Chinezen meer gaan uitgeven. Dat adviseert het IMF al jaren, beaamde Blanchard, zonder dat het heeft geleid tot grote veranderingen in beleid. ''Maar de inzet is nu hoger. We hebben het nodig om het herstel door te zetten.''

Een deel van de beoogde aanpassingen vindt onder druk van de economische crisis al plaats. Vooral de Amerikaanse consumenten, die de scheefgroei van de wereldeconomie jarenlang aanjoegen, hebben de zegeningen van de spaarrekening herontdekt. Daardoor is het verschil tussen de handelsoverschotten van landen als China en Duitsland en het tekort van de Verenigde Staten al fors verminderd.

Vorig jaar hadden de importerende landen volgens het IMF samen een tekort van ruim twee procent van de wereldeconomie en de exporteurs een overschot van bijna drie procent. Dit jaar lopen de tekorten terug tot bijna één procent en is het gezamenlijke overschot niet veel meer dan anderhalf procent.

''Het heeft de wereld een zware recessie gekost, maar de helft van de aanpassingen lijkt plaats te vinden,'' aldus Blanchard. Het is echter het deel van de aanpassingen dat wel gezond is, maar niet leidt tot meer economische groei. ''We staan nu middenin de rivier. Daar kunnen we niet blijven staan. We moeten naar de overkant.'' (ANP)