Oudgedienden rouwen om de Noordermarkt

07-09-10 15:46 uur

De Noordermarkt. Foto Bart Koetsier

AMSTERDAM - Met stress in het lijf bekijkt oudgediende Gerda Lokman (68) wat er allemaal aan volk de trap van de Noorderkerk op wandelt. Allemaal marktkooplui die vanaf 1 januari recht hebben op een vaste plaats of een voorkeursplaats op de Noordermarkt. Bijna zeventig mazzelaars. Zij wel. En Gerda dus niet. Na veertig jaar blauwbekken.

Het moment van de waarheid brak maandag voor een deel van de Noordermarktkooplui aan: in een besloten bijeenkomst werden de kramen verdeeld. 's Middags voor de rommelmarkt op maandag, 's avonds voor de ecologische boerenmarkt markt op zaterdag. Hoe meer 'dienstjaren', hoe meer kans op een knappe plek. Dat klinkt zelfs de meest zure marktkoopman nog aannemelijk in de oren, maar daar ligt de pijn ook niet. Wat steekt, is dat ook kraamhouders van andere markten mogen meedingen. De vrees is dat voor een deel van de vaste kliek straks geen plek meer is.

Schandelijk, vindt marktkoopvrouw Monique Smits. ''Dat zijn mensen die hier wekelijks in weer en wind staan. Mensen die de markt overeind hebben gehouden. Die moeten nu wijken voor mensen van het Waterlooplein.''

Volgens een medewerker van Marktzaken zal de Noordermarkt niet worden overspoeld door nieuwkomers. ''Het gaat om enkelen.'' Volgens hem worden de verkopers die nu geen vaste plek krijgen, niet van de markt geveegd. Ze kunnen 's ochtends altijd meeloten naar een vrij plekje op de markt.

Gerda heeft daar geen boodschap aan, de vrouw die weliswaar al bijna veertig jaar op de markt staat, maar weinig 'dienstjaren' telt, omdat de teller pas vanaf 1998 is gaan lopen. Ze is er drie jaar tussenuit geknepen om voor haar zieke man te zorgen. Wist zij veel. Ze heeft samen met haar achterban bezwaarschriften ingediend, overweegt juridische stappen en begint zaterdag een handtekeningenactie.

De bijeenkomst verliep rustig, zegt vaste kraamhoudster Angèle van Hanswijk na afloop. ''Een mooi moment was dat één van mijn collega's vroeg of mensen die het niet eens zijn met de gang van zaken wilden gaan staan. Dat deed een enorme hoeveelheid mensen.''

De sfeer gaat er ook aan, is de vrees. Niet alleen doordat kramen met 'nieuwe Afrikaanse spullen' en tweedehands kleding van het Waterlooplein de bric-à-bracstalletjes innemen, stadsdeel Centrum wil ook af van de dozen op de grond. Van Hanswijk: ''Dit is een rom-mel-markt. Mensen vinden het juist heerlijk, in die dozen te rotzooien.''

Er verdwijnen kramen en er komen dus nieuwelingen bij - die vorig jaar hun slapende nummer hebben geactiveerd door vier keer op de Noordermarkt te gaan staan. Van Hanswijk: ''Ik zag mensen op de bijeenkomst die ik vijftien jaar niet meer op de markt heb gezien.'' Hoeveel standhouders uiteindelijk het veld moesten ruimen, kon het stadsdeel vanmorgen niet zeggen.

Marja van Veen en haar man Wim voelden gisterochtend de spanning in de lucht hangen. Marja heeft een kraam met onder meer kabouters en email. Lotnummer 1167. Op de Noordermarkt weet iedereen dan: kansloos. Vanaf 1100 heb je niet genoeg jaren. ''Iedereen bewaakt zijn vaste plekje,'' zegt Wim. ''Je ziet ze wijzen: die kraam is wel wat, of die kraam. Ze vergeten dat daar een collega al vijftien jaar staat te werken.'' (MALIKA SEVIL)