Justitie seponeerde misbruikzaken RK-Kerk

DEN HAAG - De Rooms-Katholieke Kerk heeft zaken rondom seksueel misbruik binnen katholieke instellingen stelselmatig in de doofpot gestopt. Dat blijkt uit het boek Vrome zondaars, van NRC-journalist Joep Dohmen dat woensdag verscheen. Het Openbaar Ministerie (OM) seponeerde in 1980 en 1985 zaken voorwaardelijk waarin de twee betrokken priesters hebben toegegeven dat zij een groot aantal kinderen seksueel hebben misbruikt. Volgens het parket-generaal van het OM lijkt er sprake te zijn geweest van bewijsbare zaken. ''Vastgesteld moet worden, dat dit geen juiste beslissingen zijn geweest.''

De Nederlandse Bisschoppenconferentie wilde woensdag niet inhoudelijk reageren op de inhoud van het boek en verwees door naar de commissie-Deetman. Die doet in opdracht van de bisschoppen en de Konferentie Nederlandse Religieuzen wetenschappelijk onderzoek naar het seksueel misbruik binnen katholieke instellingen. In november verwacht de commissie haar eerste advies uit te brengen.

De commissie Deetman is ''ingenomen met alle informatie die bijdraagt aan haar onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek'', reageerde een woordvoerder. De zegsman van de onderzoekscommissie liet verder weten inmiddels duizend meldingen van slachtoffers van seksueel misbruik te hebben ontvangen.

Dohmen baseert zich onder meer op 423 getuigenissen die NRC Handelsblad en de Wereldomroep sinds februari hebben ontvangen. Misbruikaffaires werden door de hoogste kerkelijke leiders in Nederland regelmatig binnenskamers afgehandeld. Priesters of paters die van seksueel misbruik werden beschuldigd werden overgeplaatst en er werd verzuimd naar justitie te stappen, zo staat te lezen.

Het boek beschrijft het zedenmisbruik door paters, priesters, broeders en fraters, dat uiteen loopt van aanranding, betasting, tongzoenen, strelen en gluren tot orale en anale verkrachting 'tot bloedens toe'. Ook blijkt uit de verklaringen, schrijft Dohmen, dat er bij veel katholieke instellingen sprake was van ernstig fysiek geweld, psychische mishandeling en sadisme. Sommige slachtoffers moesten hun eigen braaksel opeten of werden langdurig opgesloten in hokken, kasten of speciale cachotten.

Het OM bestrijdt overigens het in het boek geschetste beeld dat justitie ''er vooral alles aan deed om de verhoudingen met de kerk goed te houden.'' Er zijn wel degelijk kerkelijke functionarissen voor de rechter gebracht en veroordeeld, aldus het OM. Seksueel misbruik ''door wie dan ook'' is een zeer ernstig delict, dat ingrijpt in het leven van het slachtoffer en zijn of haar omgeving. ''Het OM deed ook in het verleden serieus onderzoek naar seksueel misbruik. Het zijn echter vaak naar hun aard complexe zaken waar het soms lastig is om het bewijs rond te krijgen'', aldus de woordvoerder.

De in de jaren tachtig geseponeerde zaken betreffen een kapelaan uit Brunssum, die gedurende een periode van dertig jaar tientallen scoutingleden en misdienaars misbruikte, en een pater die in Rijswijk zijn lusten botvierde op een aantal jongens. Beiden konden na de sepotbeslissingen hun intrek nemen in een klooster. (ANP)