Recensie: John Updike - The widows of Eastwick

Dat hij in een recent interview zei dat vervolgromans 'schrijvers de moeite besparen nieuwe achtergronden en namen voor hun personages te verzinnen', klonk misschien een tikje vreemd. Want als íémand de kracht van de literaire sequel heeft bewezen, is het John Updike wel. Van het magistrale romankwartet rond Rabbit Angstrom tot de verhalenbundels over Bech. Of neem de terugkerende huwelijksperikelen van het buitenwijkechtpaar Richard en Joan Maples. Hij zocht zijn geliefdste karakters door de decennia heen telkens weer op. Totdat hun complete bestaan zich in al zijn rijkdom en armoede voor je uitstrekte.

En dat hij in zijn nieuwste boek de drie heldinnen uit The witches of Eastwick (1984) weer van stal haalde, leek ook goed nieuws te zijn, want sprankelender en geestiger dan in die zwarte komedie was Updike zelden. Terwijl hij de heksen vrolijk om de duivel zelf, Darryl Van Horne, heen liet dansen en hij hun seksuele oerkracht hen letterlijk bovenmenselijke gaven liet verschaffen - waarmee ze getrouwde mannen veroverden en één rivale zelfs vermoordden - stak hij de draak met de jaren-zestigdroom van vrije liefde en het feministische geloof in een betere wereld als vrouwen maar eenmaal de macht hadden, én met de kleinstedelijke sukkels die angstig voor die dromen wegkropen.

Alle reden dus hem het voordeel van de twijfel te geven. Maar, helaas, The widows of Eastwick blijkt algauw een teleurstelling te zijn.

Dat begint al met het stroperige begin. Want als we eenmaal weten dat de aardse Alexandra veertig jaar later in New Mexico terecht is gekomen en potten bakt voor toeristen, Sukie een carrière als schrijfster van romantische pulpboekjes is begonnen en Jane haar cello aan de wilgen heeft gehangen en samenwoont met haar schoonmoeder, duurt het nog honderd pagina's voordat de drie weduwen weer in Eastwick belanden.

Waarom? Omdat eerst gezamenlijke tripjes naar China en Egypte worden beschreven. Knap beschreven. Maar omdat ze niets aan het verhaal toevoegen, is het toch een beetje alsof je eindeloos naar andermans vakantiedia's zit te kijken.

En zíjn ze eenmaal terug op de plek van hun misdaden, of, zoals ze het zelf noemen, the scene of our primes, dan wordt het nóg nauwelijks opwindender. Er is een seconde of drie de dreiging van Chris, de jongere broer van het meisje dat ze ooit doodden, die toverachtig wraak wil nemen. (Totdat Sukie de homoseksuele dikkerd verleidt met een pijpbeurt en een voorbinddildo...) Maar verder staan de dames voornamelijk stil bij de ongemakken van hun ouderdom, de vergane glorie van New England en de braafheid van de jeugd van tegenwoordig.

Natuurlijk, stilistisch blijft Updike een meester. En dat hij Alexandra ergens het gevoel geeft 'dat de cellen van haar lichaam hun geduld met haar verliezen' is maar één van de vele sterke observaties rond de obstakels die je met het klimmen der jaren tegenkomt. Maar waar je in Eastwick vuurpijlen van verbeeldingskracht verwacht, maakt deze terugkeer een verbijsterend uitgebluste indruk. Alsof de schrijver niet alleen geen nieuwe personages wilde verzinnen, maar ook geen puf had voor een plot. (DIRK-JAN ARENSMAN)

John Updike: The widows of Eastwick
Hamish Hamilton
(imp. Penguin) 19,25 euro.