Els Beerten grijpt je bij je strot

Els Beerten: Allemaal willen we de hemel
Querido, euro 17,95
Vanaf twaalf jaar

De Vlaamse schrijfster Els Beerten won vijf jaar geleden de Gouden Zoen - het beste jeugdboek voor kinderen vanaf twaalf jaar - voor 'Lopen voor je leven'. De jaren daarna gebruikte ze voor het schrijven van 'Allemaal willen we de hemel', een boek dat vermoedelijk een goede kans maakt diezelfde prijs te krijgen.

Maar het is ook typisch zo'n roman die als voorbeeld kan dienen in de eeuwige discussie wat nog jeugdliteratuur genoemd mag worden en wat eigenlijk geschikter is voor jongvolwassenen. 'Allemaal willen we de hemel' ligt op de grens, dat is wel duidelijk. En dus is het boek vermoedelijk alleen geschikt voor echte leesratten van vijftien jaar en ouder. Maar die hebben dan wel een prachtig verhaal in handen.

'Allemaal willen we de hemel' doet in eerste instantie sterk denken aan 'De boekendief' van Markus Zusak, dat dit jaar een Zilveren Zoen won. Ook dit boek gaat over jongeren, die proberen de Tweede Wereldoorlog te overleven en in de jaren daarna, voor zover ze het overleefd hebben, proberen met de herinneringen daaraan een nieuw bestaan op te bouwen. Groot verschil met 'De boekendief' is echter dat Els Beerten werkt met een zeer sterk wisselend perspectief. En alsof dat nog niet genoeg is, blijkt vaak niet meteen over wiens schouder de lezer op dat moment meekijkt. Het lijkt alsof Beerten met een haast satanisch genoegen keer op keer een kort raadspelletje speelt. Dat zal sommige lezers irriteren, maar wie het spel meespeelt en zich overgeeft aan haar stilistische spielereien, wordt meegezogen in een heftige wereld, waarin helden angsthazen blijken en vriendschappen danig op de proef worden gesteld.

'Allemaal willen we de hemel' speelt zich af in Vlaanderen, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Centraal staan twee vrienden, Jef en Ward. Beiden zijn onder de indruk van de verhalen over de 'dappere Vlamingen' die aan de zijde van de Duitsers tegen de Russen vechten. 'De Russen willen alle katholieke kerken met de grond gelijkmaken', wordt hen voorgehouden en dat willen de twee jongens niet laten gebeuren. De vader van Jef, sterk anti-nazi, weet zijn zoon tegen te houden, maar Ward vertrekt wel naar het oostfront. Die beslissing heeft niet alleen verstrekkende gevolgen voor zijn eigen leven, maar voor alle personen die hem van nabij hebben gekend.

Els Beerten doet geen moeite het de lezer al te eenvoudig te maken. Maar juist dat zorgt ervoor dat het verhaal je regelrecht bij de strot grijpt en lange tijd niet meer loslaat. (HANNEKE VAN DEN BERG)