Reve nogmaals uit de kast in biografie

AMSTERDAM - Is er nog nieuws? Jawel, zeer goed zelfs, spreek maar gerust van een blijde tijding: het eerste deel van de grote biografie van Gerard Reve is uit. En de missie van biograaf Nop Maas is geslaagd. Hij heeft er een even feitelijk als meeslepend relaas van gemaakt. En hij is niet zuinig: er volgen nog twee delen.

Dit eerste deel van ruim zevenhonderd pagina's beslaat 'de vroege jaren', van Reves geboorte in 1923 tot 1962. In dat jaar schreef Kees Fens, na de publicatie van Reves eerste reisbrief, dat er meer van zulke stukken moesten komen, voor een bundel. Een jaar later verscheen Op weg naar het einde, Reves eerste proeve van bekentenisliteratuur.

Nop Maas beschrijft gebeurtenissen die soms vrijwel volledig onbekend waren. Zo had Reve in de oorlog een relatie met een meisje uit Enschede, Tine Fraterman. Maas heeft met haar gesproken en in het archief van Joop Schafthuizen haar brieven aan Gerard achterhaald.

Dankzij Hanny Michaelis, die twee jaar geleden overleed, kon Maas een reconstructie maken van het huwelijk tussen Reve en haar - mét de strubbelingen die ontstonden toen duidelijk werd dat Reve homo was. De relatie met 'Wimie' Schumacher, zijn 'vrouw met een kraantje', bestond al tijdens dat huwelijk.

Ook ongepubliceerde teksten komen aan het licht. Reve haatte zijn geboortestad, maar dat is niet altijd zo geweest. In 1957 schrijft hij aan Hanny Michaelis dat Amsterdam 'een stad des vredes is': 'Ik geloof niet dat enige hemel en andere soort wolken mij beter zouden kunnen inspireren.' (JOS BLOEMKOLK)