Crumb kan ook met de Bijbel prima overweg

Tekenaar Robert Crumb die het bijbelboek Genesis 'verstript' - is dat een goed idee? Strenge christenen in Amerika vonden bij voorbaat al van niet en lieten op de cover van het boek de bekende adult supervision-waarschuwing opnemen.

Maar hoewel naaktheid een nadrukkelijk thema is in zijn The book of Genesis illustrated - dat kan ook moeilijk anders bij het scheppingsverhaal - heeft Crumb er geen pornoachtige strip van gemaakt. Integendeel: hij heeft het bijbelboek verbeeld met opmerkelijke eerbied.

Het duurt misschien even om te wennen aan zijn stripfiguren; de vrouwen zijn voorzien van de typische Crumbborsten en -billen en de mannen hebben soms erg kolderieke koppen, maar gaandeweg worden ze steeds geloofwaardiger.

Genesis is een boek dat, zeker voor niet-kerkelijk opgevoeden, meer vragen oproept dan het beantwoordt en ook de letterlijk verbeelde versie van Crumb verandert daar weinig aan. Waarom is Eva niet net als Adam uit klei gemaakt, maar uit zo'n klein ribje; waarom moesten zo veel mensen verdrinken tijdens de zondvloed en wat was er mis met het offer dat Kain bracht?

Eén detail uit het paradijsverhaal heeft Crumb wel verduidelijkt: de slang. Die moest voor straf tot het einde der dagen op zijn buik over de aarde kruipen. Uh... dat dééd-ie toch al? Maar Crumb tekent de slang in eerste instantie als een wezen met voor- en achterpoten en ineens denk je: 'O ja! Zo zal het dan wel geweest zijn'. Goed gevonden.

Nicolaas Matsier nam de Nederlandse vertaling van het boek op zich. Hij was verrast dat het mogelijk is gebleken Genesis op deze manier te bewerken, zonder lollig te doen en met behoud van de oorspronkelijke tekst. Crumb heeft zich vooral laten leiden door de King James Bible uit 1611 en door het boek Genesis van Robert Alter. Matsier heeft dat laatste boek ook gebruikt en verder per geval bekeken welke bijbelvertaling het best paste: de Statenbijbel, die van het Nederlands Bijbelgenootschap, de Willibrordvertaling of de literaire bijbelvertaling van Jongbloed en Querido.

''Je hebt in het Hebreeuws verschillende woorden voor vrijen: voor de eerste keer, voor seks tussen man en vrouw en voor seks met hoeren. Als je het onderscheid niet maakt tussen bijvoorbeeld 'bekennen' of 'ingaan tot', krijgt de tekst een heel andere lading.''

Hij was aangenaam verrast door de gedetailleerdheid van Crumbs tekeningen en pakt er de jeugdbijbel van de gereformeerde kinderboekenschrijver W.G. van der Hulst   met tekeningen van J.H. Isings uit de jaren twintig bij: ''Als je die twee naast elkaar legt, is er niet eens zo veel verschil.'' (ALEXANDRA BESUIJEN)

Robert Crumb: The Book of Genesis
Te koop bij American Book Centre, € 24,95.
De Nederlandse vertaling verschijnt volgende week bij De Harmonie.