*

Aanmelden
parool.nl
Vrij, Onverveerd

Frida Vogels - Dagboek 1966-1967 ***

29-07-09   10:08 uur
recensie

De dagboeken van Frida Vogels zijn een wonderlijk fenomeen in de Nederlandse literatuur. Niet alleen omdat Vogels zich altijd puur op het schrijven heeft toegelegd en op geen enkele manier in de openbaarheid wil treden - zelfs geen fotootje kan eraf -, maar ook omdat haar stille werk kan voortbestaan in een tijd die plots en spektakel van schrijvers eist.

Vogels figureert in J.J. Voskuils beroemde roman Bij nader inzien als de mensenschuwe Henriëtte Fagel, en de indruk van mensenschuwheid wordt in haar dagboeken keer op keer bevestigd. In het nu verschenen zesde deel (van de geplande zestien), dat de jaren 1966 en 1967 omvat, zwoegt ze voort, maakt van elke gehoorde of zelfgemaakte opmerking een hele toestand die haar nachten uit de slaap kan houden, en worstelt ze ook nog met 'litteraire' en filosofische kwesties.

De jaren zestig zijn dus al aangebroken, maar de zwaartillendheid van het voorafgaande decennium is nog allerminst uit de levens van Vogels en de haren verdwenen. Tot de haren behoren ook Han en Lousje Voskuil, die er, zoals bekend, al even ondoorgrondelijke en ernstig principiële opvattingen op na houden. Vogels woont met haar man, E., in Bologna, maar bezoekt geregeld Amsterdam om er onder anderen met Han en Lousje over persoonlijke en maatschappelijke vraagstukken van gedachten te wisselen. Elk zuchtje op een goudschaaltje.

Wat haar niet lukt met mensen, zoekt ze dan maar bij de dieren. Bladzijden lang noteert ze in haar dagboeken de wederwaardigheden van gevonden of bij haar thuis gebrachte zielige poesjes. Ze vraagt zich, net als Voskuil, steeds opnieuw af wat vriendschap feitelijk waard is, schrijft brieven die maar zelden verzonden worden, en weet nooit helemaal zeker of ze wel wil 'publiceren'.

In tegenstelling tot de ook zeer omvangrijke reeks Het Bureau van Voskuil, dat door het dagelijkse kantoorritme van hoofdpersoon Maarten Koning een zekere structuur heeft, lijkt Vogels' leven maar wat voort te kabbelen. Je kunt die monotonie saai en irritant vinden, maar ook fascinerend. De dagboeken, zoals alle Van Oorschotuitgaven prachtig vormgegeven, verschaffen je op stilistisch fijnzinnige wijze inzicht in de leef- en denkwijze van ontwikkelde mensen uit een voorbije tijd. Vogels' beschrijvingen van wandelingen door Nederlandse steden en landschappen herinneren soms aan Nescio's Natuurdagboek.

Frappant is de beginnende teloorgang in de jaren '66/'67 van het ook door Voskuil veelgebezigde 'mieters'. Op 8 mei 1966 constateert Vogels wat onthutst dat sommigen liever 'fijn' of 'zalig' zeggen. Het is even schokkend, zo'n constatering op die lange weg van microscopische belevenissen en esoterische stemmingen, maar gelukkig blijft vriend Han de uitdrukking trouw.

Sterker: in dit deel van Vogels' egodocument gebruikt hij zelfs de overtreffende trap: 'het mieterst'. Waarmee haar nachtrust weer voor even veiliggesteld is. (ANDRÉ KEIKES)

Frida Vogels - Dagboek 1966-1967
Van Oorschot, 27,50 euro



gerelateerde artikelen

Alles over

GESPONSORDE LINKS


PAROOL NIEUWSBRIEF

Elke middag gratis de hoogtepunten uit het nieuws in uw mailbox?

U kunt zich voor deze service van Het Parool opgeven via parool.nl/lunchnieuws.
De Persgroep Digital
© 2014 - Alle rechten voorbehouden