Theodor Holman - Gerardje. ****

Een reviaan leest graag wat een andere reviaan schrijft, en al helemaal als die andere reviaan goed kan schrijven. Het is, zelfs voor een reviaan die enigszins afstand heeft genomen van zijn eigen idolatrie, dus heerlijk het boek te lezen dat Theodor Holman over Reve heeft geschreven.

Holman heeft in zijn Gerardje een klein monument opgericht voor zijn held. Het is een biografie die geen echte biografie wil zijn. Het is een persoonlijk portret. De ondertitel Notities van een Reve-liefhebber, waarschuwt de lezer daarvoor.

Holman schrijft met grote liefde, begrip en kennis over Reve. Veel van wat hij laat zien, weet de reviaan al. Maar je kunt in Gerardje toch veel dingen tegengekomen die je nog niet wist. En Holman analyseert de bekende dingen op zijn eigen liefdevolle wijze, zodat wat bekend is, in zekere zin toch weer nieuw wordt.

Soms verwacht je dingen, maar die blijven dan uit. De ontroerende, door Reve zelf samengestelde feestavond in de Allerheiligste Hartkerk wegens de toekenning van de P.C. Hooftprijs wordt uitgebreid beschreven, ook hoe die show tot stand kwam en wat de reacties erop waren. Maar het ontroerendste moment wordt niet vermeld: het slot van de avond, toen Reve door het middenpad de kerk verliet, hand in hand met zijn geliefde, Teigetje. Het had mooi gepast in Holmans beschrijvingen van Reves homoseksualiteit en de manier waarop Reve daarmee naar buiten trad.

Het boek heeft vele thema's. De homoseksualiteit is er één van. Prachtig is de beschrijving van Reve als onzeker, angstig, teruggetrokken jongetje en zijn relatie tot zijn oudere broertje Karel. Holmans analyse van Reves religie is treffend.

Hij werpt zich ook met overgave op het thema Reve en het racisme. Het mooie is dat hij, ondanks zijn mateloze bewondering en zijn verzet tegen Mulisch' beschuldiging van racisme, Reve niet spaart. Hij laat zien dat Reve wel degelijk racistische uitspraken heeft gedaan.

Minpunten zijn er ook. Het boek is slecht geredigeerd. Slordigheden als een meervoudig onderwerp bij een enkelvoudige persoonsvorm en zelfs ontbrekende woorden in citaten zijn niet verbeterd. Zo heeft het citaat uit Rietsuiker een persoonsvorm te weinig: '(...) huil niet langer, maar [gooi] die troep het raam uit (...)' En Bullie van der K. wordt consequent Bulle genoemd.

Aan het eind van Gerardje raast Holman door de laatste dertig jaar van Reves leven. Die had hij beter kunnen bewaren voor een volgend boek, Gerard. (JOS BLOEMKOLK)

Theodor Holman - Gerardje.
Notities van een Reve-liefhebber
Mets & Schilt, €19,90.