Kunst & Media Bewaar

Ten Slotte: Sacha Bulthuis (1948-2009)

De Haagse actrice ontving tijdens haar carrière tweemaal de Theo d'Or. Foto ANP
De Haagse actrice ontving tijdens haar carrière tweemaal de Theo d'Or. Foto ANP © UNKNOWN

DEN HAAG - Sacha Bulthuis was een van de grootste Nederlandse toneelspeelsters van deze tijd. Van elke rol wist ze iets bijzonders te maken. Gisteren overleed ze op 61-jarige leeftijd na een kort en slopend ziekbed.

Sacha Bulthuis was zo'n actrice die een voorstelling kon dragen. Buiten het toneel was ze een kleine, bescheiden verschijning, een onopvallende en nuchtere vrouw.

Op het toneel stónd iemand, gaf ze blijk van een groot charisma en had ze de gave om diep te ontroeren. Dan was ze de grande dame met wier melodieuze stem ze de verschrikkelijkste woorden kon uitspreken.

Dat ze bij het grote publiek minder bekend was, is niet verwonderlijk. Film en tv waren niet haar stiel. Het toneel was haar thuis, daar kon ze schitteren.

Ze hoefde ook niet 'groot' te spelen om veel te bereiken. Ze onderscheidde zich door een perfecte timing en dictie. Schijnbaar moeiteloos speelde ze de zwaarste rollen, die ze steevast helder en met een lichte toets wist te brengen. Geen enkele rol kreeg ze echter zonder een grote voorbereiding en inspanning in de vingers. Als een rol haar te gemakkelijk afging, was ze niet tevreden en deed ze een steentje in haar schoenen om zichzelf te prikkelen.

Twee keer ontving ze de Theo d'Or, de hoogste Nederlandse acteursonderscheiding: in 1974 voor Een vleug honing bij toneelgroep Globe, in 1993 voor de rol van Lotte in Groot en klein van Botho Strauss. Ze was, zei ze eens, 'niet zonder butsen en kleerscheuren door het leven heen gekomen', en ze vond dat je dat op toneel moesten kunnen terugzien.

Alexandra Paula Maria Bulthuis werd op 24 mei 1948 in Doorn geboren. Ze was de dochter van de onlangs op 98-jarige leeftijd overleden Haagse schrijver Rico Bulthuis. Ze was jarenlang getrouwd met theatermaker Aus Greidanus en moeder van drie kinderen, van wie er twee, Aus Greidanus jr. en Pauline Greidanus, in de voetsporen van hun ouders zijn getreden.

Ze debuteerde in 1971 met de Holland Festivalvoorstelling Bacchanten '71 en was tientallen jaren verbonden aan de Haagse toneelgroep De Appel. Hier verwierf ze vooral bekendheid in (moderne) klassiekers van Shakespeare, Tsjechov en Pinter. Maar ze draaide evenmin haar hand om voor blijspelen.

Bulthuis excelleerde afgelopen seizoen in Ben ik al geboren? bij De Appel, een stuk van Gerardjan Rijnders. Hierin speelde ze een vrouw die zweeft tussen leven en dood. Voor de rol was zij opnieuw genomineerd voor de Theo d'Or.

In juni was ze nog te zien op het Oerolfestival op Terschelling, in de locatievoorstelling Blik. Kort daarop kreeg ze te horen dat ze ongeneeslijk ziek was. (NICO DE BOER)