Amsterdam,

Pop: The Kinks - Picture book ***

Toen Ringo Starr in de begindagen van The Beatles werd gevraagd werd wat hij later wilde worden, antwoordde hij kapper. Hij hoopte aan het succes van de groep genoeg over te houden om een eigen kapsalon te kunnen openen. Dat je ook na je dertigste nog popmuzikant kon zijn, hield in de vroege jaren zestig niemand voor mogelijk.

Het kon zomaar voorbij zijn met die beatmuziek. En dus was het zaak snel te cashen. The Beatles hadden een manager die het beste voorhad met met zijn jongens. De zakelijke belangen van The Kinks daarentegen werden behartigd door slavendrijvers. Was de groep niet op tournee, dan was ze wel aan het werk in de studio.

Elke drie maanden werd een nieuwe hit verwacht van de groep van de Londense broers Ray en Dave Davies. Ze slaagden er nog in ook. You really got me was in 1965 het startsein van een krankzinnige hoeveelheid hits. Tot in de vroege jaren zeventig stonden The Kinks vrijwel onafgebroken in de hitlijsten.

Daarna was het nog lang niet afgelopen. The Beatles gingen al in 1970 uit elkaar, maar The Kinks gingen door tot in 1996.

De zes cd's tellende box Picture book is de eerste verzameling die is samengesteld uit hun complete oeuvre. Best of-compilaties zijn er genoeg, maar omdat The Kinks nogal eens wisselden van platenmaatschappij, besloegen die altijd slechts een deel van hun carrière. Deze box vertelt in een selectie van 137 songs het hele verhaal.

Een verhaal met een goede afloop is het niet. De muziek op Picture book wordt niet alleen chronologisch gepresenteerd, ook krijgt elk decennium in de geschiedenis van de groep evenveel aandacht. Wat die opzet pijnlijk duidelijk maakt, is hoezeer The Kinks een groep in verval waren. Commercieel succes was er tot ver inde jaren tachtig, maar in artistiek opzicht stelde de groep toen allang niets meer voor.

De Kinksgeschiedenis even heel kort samengevat: in de jaren zestig maakte de groep werkelijk fantastische muziek, in de jaren zeventig was die muziek vaak best oké, daarna was ze meestal niet om aan te horen.

Ray Davies denkt er waarschijnlijk niet heel anders over. Tekenend genoeg houdt zijn in 1994 verschenen, lezenswaardige autobiografie X-Ray op in 1975.

Bij die vaak maar half gelukte rockopera's en conceptalbums uit de jaren zeventig (de elpee Muswel Hillbillies is de positieve uitzondering) en de gelikte stadionrock die The Kinks in de jaren tachtig maakten, stond Davies zelf blijkbaar ook maar liever niet meer stil. Picture book doet dat als gezegd wel. Het levert een cd-box op die van de luisteraar enig doorzettingsvermogen verlangt. Vooral bij de laatste twee cd's , waarop de jaren tachtig en negentig aan bod komen, is luisteren een werkwoord.

De eerste twee cd's daarentegen, met muziek uit de sixties, zijn een waar feest. The Kinks waren in die tijd niet alleen enorm productief, ze waren vooral ook enorm veelzijdig. Ze begonnen, gebruikelijk toen, met het naspelen van Amerikaanse rhythm and blues, maar gaven daar al snel een geheel eigen, door en door Engelse draai aan.

You really got me kan nog beschouwd worden als een bluesvariant, de songs die volgden waren eerder een moderne voortzetting van de Britse music-halltraditie. Ray Davies blonk als songschrjver uit in melodieuze liedjes waarin hij karakters neerzette die hoofdfiguren uit een roman of speelfilm hadden kunnen zijn.

De modefat uit Dedicated follower of fashion en de brave burger van Well respected man zijn Davies' bekenste karakters. De mooiste zijn Terry en Julie, de twee jonge geliefden die afspreken op het Londense metrostation Waterloo om dan samen over Waterloo Bridge te wanden. Als er één Kinkssong is die bewijst dat het songschrijverstalent van Ray Davies zich in de jaren zestig kon meten met dat van Lennon & McCartney, dan is het Waterloo Sunset.

Misschien hadden The Kinks er, net als The Beatles, ook in 1970 een punt achter moeten zetten. (PETER VAN BRUMMELEN)
(Universal)

www.thekinks.com