*

Aanmelden
parool.nl
Vrij, Onverveerd

De beste cd's van 2008

17-12-08   10:33 uur

2008 was een prachtig muziekjaar. Wat vonden de Parool-recensenten de mooiste en beste cd's?

JERRY GOOSSENS
1. Sigur Ròs - Med Sud I Eyrum Vit Spilum Endalaust

Hoewel koele verstilling nog altijd de muzikale ruggengraat van Sigur Ròs vormt, is het op dit fijn getitelde album alsof de zon af en toe in het ijs bijt en het smeltwater iets anders doet opbloeien. Meesterwerk van eenzaam niveau.

2. Blitzen Trapper - Furr

Blitzen Trapper hoort thuis in een ontluikende lichting bands die Amerikaanse rootsmuziek een hernieuwde urgentie heeft gegeven. Maar verstokte traditionalisten zijn het geenszins. Americana zoals Pavement het gespeeld zou hebben: meeslepend én ontregelend.

3. Santogold - Santogold
Het titelloze eerste album van Santogold is een bonte verzameling van liedjes die iedere categorisering bij voorbaat logenstraft. Santogold is een opwindende mash up van Engeland en de VS, van elektronica en gitaarrock, van uitbundige hitparadepop en uitgebeende underground.

4. The Hold Steady - Stay Positive

De fraaie paradox wil dat Stay Positive een punkplaat is in het idioom van de classic rock. Het laat een ontketende Hold Steady horen; gepassioneerd en krachtig, melancholisch en melodieus.

5. Voicst - A Tale of Two Devils
Op het tweede album van de Amsterdammers is het een komen en gaan van gastmuzikanten. Maar het drietal laat zich bepaald niet wegspelen. Het bandgeluid wordt door de gastbijdragen als een toverlamp opgepoetst, met magie als resultaat.

MAARTJE DEN BREEJEN
1. Joris Roelofs - Introducing

Hij werd ontdekt toen hij dertien jaar oud was, en in het Vondelpark op altsaxofoon Conformation van Charlie Parker stond te spelen. Hij ontving prijs na prijs en nu is er dan zijn debuut cd: Introducing... Joris Roelofs. Hij maakt alle beloftes waar.

2. Eric Vloeimans - Hyper

In 2006 gaf Vloeimans een bedwelmend concert in zaal Lantaren/
Venster, in zijn thuisstad Rotterdam. Met een batterij effectpedalen voor zich en een superband achter zich creëerde hij de meest betoverende, soms psychedelische klanklandschappen, telkens met onontkoombare grooves. Een deel van het concert vond zijn weerslag op Gatecrash. Hyper bevat de rest van het concert en is al net zo geweldig.

3. Brenda Boykin - Chocolate & chili

Brenda Boykin omschrijft haar muziekstijl als 'whiskey en maïsbrood'. Bluesy, zoet en aards is haar muziek. Boykin heeft een dijk van een stem van het soort dat de gospelkerk tot een hartgrondig hallelujah kan brengen. Samen met allerlei bands die bij het Duitse ChinChin zijn aangesloten, heeft ze een verrukkelijk album met geraffineerde arrangementen en samples gemaakt.

4. Horace Silver - Live at newport '58
In de Library of Congress in Washington werd een geweldige radio-opname van een concert van pianist Horace Silver gevonden. In 1958 stond Silver op het Newport Festival met zijn kwintet. Latin en blues zijn de ingrediënten. De drums zijn iets te hard opgenomen, maar wat is de band op stoom!

5. Joan as Policewoman - To survive
Het tweede album van Joan as Policewoman heet kortweg 'overleven'. De beste strategie: de liefde. Alle liedjes op dit album gaan erover, met alle verlangen, verwarring en roesbeleving van dien. Joan Wasser, zoals de zangeres eigenlijk heet, vergelijkt haar songs met gebeden. Denk daarbij niet aan de vroomheid, maar aan toewijding en bezieling.

DIRK-JAN ARENSMAN
1. Bob Dylan - Tell Tale Signs

Alweer het achtste schatkistje-in-dubbel-cd-formaat vol 'zeldzaam & onuitgebracht' Dylanmateriaal. De bestreken periode is 1989-2006, maar omdat het hart van de verzameling bestaat uit outtakes van Oh Mercy (1989) en Time out of mind (1997), beide geproduceerd door Daniel Lanois, leverde het een wonderlijk coherent geheel op.

2. Diverse artiesten - Take me to the River

Niets tegen nieuwe helden als Eli 'Paperboy' Reed en Raphael Saadiq, maar op deze voorbeeldig samengestelde geschiedenis van de southern soul hoor je het echte werk.

3. Fleet Foxes - Fleet Foxes
Vanaf de pastorale opener Sun it rises dompelen deze vijf twintigers uit Seattle je onder in een wereld waarin Engelse draailierfolk perfect samengaat met weelderige westcoastkoortjes en uitbundig zomerse indiepop met barokke randjes. Tijdloze muziek; het debuut van het jaar.

4. Larry Jon Wilson - Larry Jon Wilson
Verrassende comeback van de man die op handen werd gedragen door Townes van Zandt en Kris Kristofferson en in 1980, na vier onderschatte albums, de muziekwereld de rug toekeerde. In dertien rauwe, uitgebeende tracks vertelt hij je weer zijn verhalen. Droevig en adembenemend.

5. American Music Club - The Golden Age
Ook verrassend: Mark Eitzel die met zijn American Music Club een bijna radiovriendelijke plaat maakte. Met dromerige liefdesliedjes! En zomerse westkustkoortjes! Maar de engelen van melancholie en droefenis en de prachtige, poëtische beelden die hij weet op te roepen, zijn er gelukkig ook nog in zijn haast perfecte popliedjes.


ERIK VOERMANS
1. Igor Stravinsky - Le sacre du printemps

De catalogus barst bijna uit zijn voegen van de verschillende uitvoeringen die van de Sacre bestaan. Vele daarvan zijn ook volstrekt overbodig, maar niet deze, gespeeld door het Koninklijk Concertgebouworkest onder zijn chef Mariss Jansons. Zo veel genot - het is bijna schandelijk.

2. Chant - Cistercienserabdij Stift Heiligenkreuz

Het blijft een bizarre aangelegenheid: de monniken van de Oostenrijkse Cistercienserabdij Stift Heiligenkreuz bereikten dit jaar de internationale hitparades met een cd vol gregoriaanse gezangen, onder meer uit de dodenmis. De mooiste cd met gregoriaans in jaren.

3. Morton Feldman - The viola in my life

De muziek van de Amerikaanse componist Morton Feldman, geestverwant en vriend van John Cage, is zacht en ongrijpbaar, maar altijd zeer mooi. The viola in my life, een vierdelige cyclus uit 1970-1971 met de altviool in een hoofdrol, behoort tot zijn sterkste stukken.

4. Louis Andriessen - De Staat

De Staat, Louis Andriessens knoestige, broodnuchtere en snoeiharde variant op het veel zweverigere Amerikaanse minimalisme, sloeg in 1976 in als een brisantgranaat in het Nederlandse muziekleven. Het stuk live ondergaan is nog altijd een belevenis van de eerste orde. Alle reden om zeer blij te zijn met deze formidabele live-uitvoering door het Nederlands Blazers Ensemble (Lucas Vis dirigeert).

5. Roland de Lassus - Cantiones sacrae
Een leven lang in dienst aan het Beierse hof van Wilhelm V schreef Lassus het ene prachtwerk na het andere, in een onuitputtelijke stroom van creativiteit. De Cantiones sacrae zijn hoogtepunten in zijn oeuvre en daarmee hoogtepunten in de laat zestiende-eeuwse polyfonie. Het Collegium Vocale zingt ze onder leiding van Phillipe Herreweghe wonderschoon.

PETER VAN BRUMMELEN
1. Al Green - Lay it down

Op het podium laat de dominee tegenwoordig wel eens een steekje vallen, op de plaat doet hij het nog best. Zo zijdezacht als in de jaren zeventig is zijn stem al lang niet meer, maar dat rafelrandje klinkt heel charmant.

2. Blue Flamingo - 78 rpm
Sommige diskjockeys zweren bij het ouderwetse vinyl. De half-Turkse Rotterdammer Zya Ertekin gaat verder; hij heeft het liefst bakelieten schijven op zijn draaitafels. Op de cd 78 rpm laat hij ons meegenieten van schatten uit zijn collectie van veelal vooroorlogse 78-toerenplaten.

3. Shelby Lynne - Just a little lovin'
Niet alleen Engelse zangeressen waren dit jaar in de ban van de in de jaren zestig populaire Dusty Springfield. De Amerikaanse Shelby Lynne nam een heel album op met covers van songs die Springfield op haar repertoire had staan. Ze heeft er een heel eigen draai aan gegeven door vooral de donkere kant van die songs te benadrukken.

4. Amadou & Mariam - Welcome to Mali
Ze leerden elkaar lang geleden kennen op een Malinees blindeninstituut en dat ze nog altijd veel van elkaar houden, hoor je op deze plaat, waarop haar stem en zijn gitaar elkaar prachtig aanvullen en soms zelfs in elkaar lijken over te lopen. Geen muziek voor puristen.

5. Erykah Badu - New Amerykah part one (4th World war)

We hadden haar stiekem al een beetje afgeschreven, maar ineens was ze daar weer: La Badu, de meest eigenzinnige zangeres uit de hoek van de neo-soul. Waar Erykah Badu in het verleden vaak typische terrassen- en strandtentenmuziek maakte, wordt er op dit album soms zwaar gefunkt.

SASKIA TÖRNQVIST
1. Toumani Diabaté - The Mandé Variations

Met zijn Mandé Variations zet koraspeler Toumani Diabaté een Malinees equivalent neer van Bachs Goldbergvariaties. Toumani Diabaté is een groot klankpoëet en een klankarchitect met geniale invallen.

2. Savina Yannatou - Songs of an other

Achter de fragiele meisjesstem van de Griekse Savina Yannatou schuilen peilloze diepten en een onvermoede kracht. Al die kwaliteiten komen haar goed van pas bij de archaïsche liederen uit onder andere Griekenland, Albanië, Armenië en Kazachstan die het uitgangspunt vormen voor zinderende, ragfijne en soms verontrustende muziek.

3. Lisandro Adrover - Meets the Metropole Orchestra

Terwijl Piazzolla de wereld veroverde met zijn 'tango nuevo', ontwikkelde de bandoneonspeler/componist/orkestleider Lisandro Adrover (1945) zich in Buenos Aires tot een legendarische vertolker van de traditionele tangostijl. Dat Adrover moeiteloos een voltallig orkest om zijn vingers kan winden, blijkt uit deze cd.

4. Chiwoniso - Rebel Woman

De Zimbabwaanse zangeres Chiwoniso Maraire biedt hier spetterende energie, originele melodische vondsten en een tekstuele boodschap waar president Mugabe van wakker zou moeten liggen. Een plaat met hypnotiserende prachtmuziek.

5. Ghalia Benali & Bert Cornelis - Al Palna
De Tunesische Ghalia Benali, woonachtig in België, bundelde haar vele creatieve talenten bij het maken van deze bijzondere cd. Op verzoek van de Belgische radiozender Klara ging Benali hier de samenwerking aan met Bert Cornelis. Zijn kneedbare sitartonen omzwachtelen liefdevol Benali's gepijnigde melodieën.

JAÏR TCHONG
1. Toumani Diabaté - The Mandé sessions

Mali blijft hors catégorie in het door de funeste invloed van kolonialisme dungezaaide veld van klassieke muziektradities in Afrika. Na Diabaté's eerdere crossover avonturen keert hij terug naar de bron van zijn eigen, idiosyncratische kunstenaarschap: de kora (kalebasharp). Zo ontstond dit schitterende recital. Hoor waarom wereldwijd zoveel luisteraars en musici tegenwoordig zo vaak ter inspiratie het oor te luisteren leggen in Mali.

2. Beáta Palya - Adieu les complexes
Deze jonge Hongaarse zangeres schendt alle grenzen tussen wereldmuziek en jazz. Het contrast tussen Palya's trefzekere stem en de wilde erupties op sopraansax van de Hongaarse freejazzlegende Balázs Szokolay Dongó zorgen, samen met het fantastische spel van cimbaalspeler Miklós Lukács, voor een rijkgeschakeerd album dat blijft fascineren.

3. Django Bates' stoRMChaser - Spring is here. Shall we dance?
Britse componist, arrangeur en pianist verrast met sprankelend en bijzonder witty album. Complex, elegant en stuwend.

4. Son de Tikizia - Salsa dura pa'los pies
Hevig trombonistische salsa uit Costa Rica. Zo goed dat Ruben Bladés dit orkest uitkoos om mee te nemen naar de Melkweg. Waar hij helaas een nogal routineuze greatest hits show afstak. Son de Tikizia maakte wel de overtuigendste salsa-cd van dit jaar. Zonder Bladés.

5. Div. artiesten - Hark Too!
Geslaagd eerbetoon aan Wim T. Schippers, uitgevoerd door een stoet totaal obscure bands, en liefdevol uitgebracht op vinyl. Er bestaat nog een échte underground in het aangeharkte, afgevlakte, dichtgetimmerde en vooral chronisch voltooide Nederland. Muziek die je niet begrijpt kan langer beklijven en soms dieper gaan dan muziek die je wel begrijpt.



gerelateerde artikelen

Alles over

GESPONSORDE LINKS


PAROOL NIEUWSBRIEF

Elke middag gratis de hoogtepunten uit het nieuws in uw mailbox?

U kunt zich voor deze service van Het Parool opgeven via parool.nl/lunchnieuws.
De Persgroep Digital
© 2014 - Alle rechten voorbehouden