Kunst & Media Bewaar

Rita Reys viert 85ste verjaardag op de bühne

Reys had nooit zangles. ''Die enorme stem, die heb ik gewoon. Ik hoef het alleen maar bij te houden door niet te roken en de stembanden niet te forceren.'' Foto ANP
Reys had nooit zangles. ''Die enorme stem, die heb ik gewoon. Ik hoef het alleen maar bij te houden door niet te roken en de stembanden niet te forceren.'' Foto ANP © UNKNOWN

AMSTERDAM - Bijna veertig jaar lang kondigde haar man Pim Jacobs haar aan als Europe's first lady of jazz, volgens heel velen een welverdiende eretitel. Over haar leeftijd wilde Rita Reys nooit iets horen, dat was 'pesterig' voor een artiest die al zo lang meedraait. Maar dinsdag 21 december wordt de zangeres 85 jaar, en dat gaat ze vieren. Met twee concerten want de bühne beschouwt ze als haar thuis. Ook verschijnt binnenkort een nieuwe cd.

Reys (Rotterdam, 1924) ontmoette na de bevrijding haar eerste man, slagwerker Wessel Ilcken. Hij haalde haar over jazz te gaan zingen. Met het Rita Reys Sextet (1950) toerde het stel door Europa. Reys trok al snel naar de VS waar ze werkte met onder meer Horace Silver, Art Blakey's Jazz Messengers en Chico Hamilton. Het stel kreeg een dochter. In Frankrijk trad ze op met Lester Young.

Ilcken overleed in 1957. Drie jaar later trouwde Reys met pianist Pim Jacobs, die in de groep van haar en Ilcken had gespeeld. Rita en het Trio Pim Jacobs (waarin ook diens broer Ruud op contrabas) wonnen het internationale jazzfestival van Juan Les Pins. Rita Reys werd er uitgeroepen tot Europe's First Lady of Jazz. Jacobs stierf in 1996 op 61-jarige leeftijd aan kanker. Een jaar later stond Reys weer op het North Sea Jazz Festival, waar ze regelmatig optrad, tot haar negentiende keer in 2008.

Ondanks het verlies van twee echtgenoten, bleef Reys sterk. ''Ik ben oer- en oersterk en trots. Ik heb geleerd niet bij de pakken neer te zitten. Misschien omdat ik uit een groot gezin kom. Er was geen geld voor luxe en geen tijd om gezanik aan te horen.'' Na zes maanden rouw pakte ze haar carrière weer op. ''Optreden is voor mij een medicijn. Op het podium vergeet ik alle ellende.'' Zelf kreeg ze borstkanker, hield haar behandelingen stil voor de media en trad op voor een uitverkocht Concertgebouw.

Reys had nooit zangles. ''Die enorme stem, die heb ik gewoon. Ik hoef het alleen maar bij te houden door niet te roken en de stembanden niet te forceren.'' De zangeres maakte tijdens haar lange carrière tientallen albums. Ook won ze veel prijzen, onder meer vijf Edisons (en een oeuvre-Edison), de American Songbook Award, drie gouden platen en de prestigieuze internationale Bird Award.  Twee jaar geleden ging ze opnieuw de theaters in, samen met saxofonist Piet Noordijk.  (ANP)