Leger Israël buitensporig wreed

20-03-09 11:05 uur

TEL AVIV - Israëlische militairen die deelnamen aan de inval in Gaza, begin dit jaar, hebben zich schuldig gemaakt aan buitensporig geweld tegen burgers, soms met dodelijk gevolg. Dat blijkt uit getuigenissen van militairen zelf.

Een Israëlische scherpschutter schiet een vrouw en haar twee kinderen dood nadat ze bij het verlaten van hun huis per ongeluk een verkeerde richting uitlopen. Het gebeurde tijdens de Israëlische inval in Gaza, deze winter. ''Ik geloof niet dat hij er erg onder gebukt ging. Wat hem betreft volgde hij gewoon een bevel op,'' vertelt een sergeant uit zijn peloton.

Mensenrechtengroepen en politici roepen al langer om een onderzoek naar het optreden van het Israelische leger. Verklaringen van de Israëlische militairen die erbij waren lijken te bevestigen dat er sprake is van oorlogsmisdaden.

Uit hun verklaringen valt ook op te maken dat de algemene sfeer onder de troepen werd bepaald door de gedachte dat een Palestijns leven veel minder waard is dan dat van een Israëlische soldaat, zegt de sergeant. Zo kon veel worden goedgepraat.

Het verhaal van de anonieme sergeant en ooggetuigenverklaringen van andere soldaten waren gisteren te lezen in het Israëlische dagblad Haaretz. Het opmerkelijke is niet zozeer de inhoud - dergelijke berichten komen al maanden uit Gaza - als wel de bron.

''Zolang de verklaringen afkomstig waren van Palestijnse ooggetuigen of de vijandige pers was het mogelijk ze af te doen als de vijand dienende propaganda. Maar wat te doen als de soldaten zelf hun verhaal vertellen?'' schrijft Haaretz.

De krant presenteert de getuigenissen als 'de eerste ongecensureerde kijk op wat in sommige gevechtseenheden is gebeurd'. Ze zijn afkomstig uit een nieuwsbrief van het Oranim College, een instituut van de linkse kibboetsbeweging dat onder meer leraren opleidt. Alle soldaten die aan het woord komen zijn studenten van Oranim.

Hoewel officiële Israëlische woordvoerders benadrukken dat het leger in Gaza alleen gewapende Hamasstrijders bevocht, leefde bij sommige soldaten een ander idee. Een sergeant vertelt dat zijn compagniescommandant opdracht gaf een oudere Palestijnse vrouw dood te schieten, omdat ze op een weg liep die honderd meter verwijderd was van een huis waarin soldaten hun intrek hadden genomen.

Toen als gevolg van dat incident de schietorders wat werden aangescherpt, hoorde de sergeant van zijn ondergeschikten: ''We zouden eigenlijk iedereen in Gaza moeten doodschieten. Iedereen daar is een terrorist.''

Palestijnen worden in Israël bijna routinematig bestempeld als terroristen en volgens opiniepeilingen heeft vooral de jeugd een steeds vijandiger beeld van Arabieren. Haaretz' eigen correspondent in Gaza, Amira Hass, heeft de afgelopen weken een reeks Palestijnse ooggetuigen aan het woord gelaten. De verhalen van de Israëlische soldaten bevestigen de indruk dat er in de loop van de invasie schokkende dingen zijn gebeurd.

''Wat me vooral bijstaat is hoe laag het Israëlische leger is gezakt als het gaat om ethiek,'' zegt één van de soldaten. Hij noemt als voorbeeld het schrijven van anti-Arabische leuzen en het spugen op familiefoto's in geconfisqueerde Palestijnse huizen, 'gewoon omdat het kon'. Bewoners die na de oorlog naar hun gehavende huizen terugkeerden, vonden er naast vernield meubilair soms ook zakken uitwerpselen en flessen urine, als de soldaten niet hun behoefte in een hoek van de huiskamer hadden gedaan.

Een tekening toont een soldaat die op een verwoeste moskee urineert, een ander doet dat op een grafsteen met het opschrift 'Arabieren 1948-2009'. Alles kennelijk aangebracht zonder ingrijpen van commandanten. ''Het geeft inzicht in de verontrustende cultuur van haat en racisme jegens Palestijnen en Arabieren in een deel van de Israëlische samenleving,'' meent Hamdi Shaqqura van het Palestijnse Centrum voor Mensenrechten in Gaza.

De Israëlische minister van Defensie Ehoud Barak heeft een onderzoek gelast. Maar erg onder de indruk leek hij gisteren niet. ''Ik blijf erbij dat wij het moreel zuiverste leger ter wereld hebben,'' verklaarde hij. (AD BLOEMENDAAL)