VS moeten gevangenen Guantanamo vrijlaten

08-10-08 11:12 uur

Foto EPA/Randall Mikkelsen

WASHINGTON - Een federale rechter in Washington heeft de vrijlating gelast van zeventien Chinese moslims die al bijna zeven jaar gevangen zitten in Guantanamo Bay. Zij dienen volgens de rechter toegang te krijgen tot de VS.

De zeventien behoren tot de Oeigoeren, een minderheidsgroep van etnische Turken in de Chinese provincie Xinjiang. Zij bevonden zich in oktober 2001 in Afghanistan toen de Amerikanen daar het offensief tegen de Taliban inzetten.

De groep vluchtte over de grens naar Pakistan, werd daar gearresteerd en overgedragen aan de Amerikanen. Sindsdien verblijven de zeventien in Guantanamo Bay, aanvankelijk als terreurverdachten, maar sinds 2004 als gevangenen waarmee de Amerikanen geen raad weten. In dat jaar werd de terreurverdenking tegen hen opgeheven.

De groep terugsturen naar China is volgens Washington echter onmogelijk, omdat de Oeigoeren daar wellicht vervolgd zullen worden wegens separatistische activiteiten in Xinjiang. Geen enkel ander land wil de Oeigoeren opnemen.

China heeft er in het verleden meermaals op aangedrongen dat de Oeigoeren naar China worden teruggestuurd. Volgens Peking behoren zij tot de Islamitische Beweging van Oost-Turkestan, een groepering die in de VS op de lijst van terreurorganisaties staat.

De rechter in Washington besliste gisteren dat nu de verdenking tegen de groep is opgeheven, de Amerikaanse grondwet verbiedt hen nog langer gevangen te houden. Aangezien zij nergens anders heen kunnen, dienen de Verenigde Staten de Oeigoeren op te nemen. De rechter wil de groep vrijdag zelf horen.

De regering heeft onmiddellijk beroep aangetekend tegen het vonnis. Volgens het Witte Huis 'kan de uitspraak door andere gedetineerden in Guantanamo Bay worden eengegrepen om toegang te krijgen tot de VS, met inbegrip van gezworen vijanden van Amerika die ervan worden verdacht dat zij de aanslagen van 9/11 hebben beraamd'.

De uitspraak is een ernstige tegenslag voor de regering, die het standpunt huldigt dat federale rechters niet de bevoegdheid hebben de vrijlating van de gevangenen op Amerikaans grondgebied te gelasten. De zaak zal wellicht tot aan het Hooggerechtshof worden uitgevochten. (HET PAROOL)