'Dino's met veren waren helemaal geen vroege vogels'

Een nieuw ontdekte fossiel van een dinosaurus, zo groot als een kip, zou de lang aangehaalde theorie dat vogels ooit dinosaurussen waren wel eens hard onderuit kunnen halen. Want wie was eerder: de vogel of de dinosaurus met veren?

Zo'n 150 jaar lang dachten wetenschappers dat de zogenaamde Archaeopteryx (zie afbeelding bovenaan), de eerste echte vogel was. De Archaeopteryx toont aan dat vogels zich evolutionair gezien enorm hebben ontwikkeld.

Maar in de laatste tien jaar zijn er nog drie andere fossielsoorten gevonden die in aanmerking komen voor de titel van oudste vogel ooit. Dat zorgt voor levendige discussies tussen onderzoekers in bijvoorbeeld Nature Magazine.

De discussies worden nog eens extra leven in geblazen na de vondst van de nieuwste 'dinovogel', de Xiaotingia. De recent ontdekte fossielen zijn ouder dan de Archaeopteryx, maar hebben dezelfde vogelachtige kenmerken, als veren, draagarmen en drie-tenige poten.

De Archaeoteryx, waarvan het fossiel in 1861 in Beieren (Zuid-Duitsland) werd gevonden, is dan dus niet meer de eerste vogel, zoals men aannam. Het is alleen maar het meest duidelijke voorbeeld van de evolutie die vogels hebben ondergaan.

Nieuwste fossiel
Onderzoek naar de recentst gevonden dinosaurus met veren, de Xiaotingia, zou echter aan alle speculaties over de eerste 'vogeldino' wel eens een eind kunnen maken.

De Chinese professor Xu Xing en zijn team hielden de nieuwst gevonden fossiel Xiaotingia en de Archaeoteryx namelijk nog eens goed tegen het licht. Ze vergeleken de benige bulten en groeven en kwamen tot een heel andere conclusie.

De onderzochte fossielen zouden wel eens niet van hele vroege vogels kunnen zijn, maar simpelweg van dinosaurussen met veren. De onderzoekers zagen bijvoorbeeld bij beide fossielen een groot gat aan de voorkant van het oog. Dit is alleen eerder bij andere dino-soorten ontdekt en niet bij vogels.

De ontdekking krijgt bijval van verschillende wetenschappers, die verheugd reageren. Maar, schrijft bijvoorbeeld Professor Lawrence Witmer van Ohio University, de ontdekking van een volgend fossiel zou de Xiaotingia gewoon weer tot een vogelsoort kunnen bombarderen. 'En dat is er zo leuk aan.'
(Nowelle Barnhoorn)