Sluiting Guantanamo loopt vertraging op

05-01-10 23:22 uur

Volgens de Amerikaanse president Obama kon de aanslagpoging op een Amerikaans vliegtuig op eerste kerstdag voorkomen worden. ANP

update

AMSTERDAM - De verijdelde aanslag op de vlucht Amsterdam-Detroit heeft het voor president Barack Obama nog moeilijker gemaakt het kamp Guantanamo op Cuba te sluiten. Tijdens zijn toespraak van gisteren, waarin hij de prestaties van de inlichtingendiensten kraakte, zei de president dat het terugsturen van Guantanamogedetineerden naar Jemen is 'opgeschort'.

Dit vanwege de banden van de Nigeriaan Umar Farouk Abdulmutallab, die op eerste kerstdag het toestel van Northwest Airlines trachtte op te blazen, met terroristen in Jemen. De in vorige jaren uit Guantanamo vrijgelaten Jemenieten en anderen hebben de weg naar hun vroegere terroristische kameraden in Jemen snel teruggevonden.

Onder hen zouden leidende figuren zijn van de beweging Al Qaida op het Arabisch Schiereiland, die de verantwoordelijkheid voor 'Detroit' heeft opgeëist.

Als kern van die regionale tak van Al Qaida gelden de Saoediërs Said al-Shiri en Mohammed al-Awfi. Ze werden in 2007 uit Guantanamo vrijgelaten en teruggestuurd naar Saoedi-Arabië, waar ze onder toezicht van het regime kwamen te staan. Ze ontsnapten echter naar Jemen, waar ze zich opnieuw konden concentreren op de strijd tegen de VS. Geen wonder dat Jemen inmiddels wordt aangeduid als het 'nieuwe Afghanistan'.

In Guantanamo zijn zich nog 198 gedetineerden, van wie bijna de helft afkomstig is uit Jemen.

Al ruim voor de arrestatie van de Nigeriaanse verdachte hadden rechtse critici van Obama het plan Guantanamo te sluiten, één van zijn verkiezingsbeloftes, gekraakt. Maar ook Democraten eisen nu dat Obama zijn streven tot ontruiming van Guantanamo drastisch herziet.

De sluiting zou nog deze maand moeten gebeuren, volgens de oorspronkelijke plannen, maar die streefdatum zal niet worden gehaald. ''Jemen is op dit moment te instabiel,'' aldus de Democrate Dianne Feinstein, voorzitter van de commissie van inlichtingenzaken van de Senaat.

Ongeveer veertig Jemenieten in Guantanamo kunnen in vrijheid worden gesteld volgens de Amerikaanse werkgroep die alle gevallen beoordeelt.

Maar voor Obama zou het politieke zelfmoord zijn deze lieden uitgerekend nu terug te sturen naar een land dat is uitgegroeid tot een broedplaats voor islamitische terroristen.

De Amerikanen hebben in Jemen geen gesprekspartners in hoge posities die ze kunnen vertrouwen.

Corruptie stelde in 2006 een twintigtal leden van Al Qaida in staat uit een gevangenis in Jemen te vluchten, menen waarnemers. Het centrale gezag, voor zover dat bestaat, kampt met een gewapende rebellie in het noorden en een afscheidingsbeweging in het zuiden.

''Jemen heeft een ongebruikelijk hoog percentage bad guys voortgebracht,'' aldus een terreurexpert van het Brookings Institution.

De resterende Jemenieten in Guantanamo zullen waarschijnlijk nog lang op hun vrijlating moeten wachten. (HET PAROOL)